Lymfeklieren en botboor

Uitvoerfrequentie

Dit onderzoek wordt 1 x per dag  uitgevoerd in het laboratorium (exclusief weekend en feestdagen).

Antwoordtijd

De tijd tussen het ontvangst van het staal voor primair diagnostische doeleinden en een eerste rapportering bedraagt 5 tot 8 kalenderdagen. Wanneer bijkomend overleg en/of aanvullende onderzoeken vereist zijn, kan de antwoordtijd oplopen tot 12 kalenderdagen.

Staaltype/soort en minimale hoeveelheid

Zie instructies en condities

Instructies en condities

Voor het bekomen van een second opinion/consult:

  • Gelieve een representatieve blok van uw gefixeerd paraffine materiaal op te sturen t.a.v. prof. dr. T. Tousseyn. Als alternatief kunnen 10 ongekleurde 3µm dunne paraffinecoupes worden opgestuurd.
  • Voeg hierbij uw HE coupes en eventueel de door uw laboratorium uitgevoerde immuunhistochemische kleuringen, alsook uw (voorlopig) histopathologisch rapport.
  • Indien beschikbaar, kan vers ingevroren materiaal in eenzelfde tijd meegestuurd worden in een isomo box met droog ijs. Gelieve in dit geval vóór transport contact op te nemen met de receptie binnen de kantooruren dat het staal zal ontvangen.
  • P.S. Coupes en paraffineblokken worden na diagnosestelling aan u teruggestuurd.

Voor het rechtstreeks versturen van materiaal voor primair diagnostische doeleinden:

Gelieve bij het plannen van de ingreep (best minstens 1 dag vóór het afnemen van het materiaal) contact op te nemen met de receptie dat het staal zal ontvangen.

  • Lymfeklier:
    • Er wordt steeds voorkeur gegeven aan een chirurgische excisie van de klinische meest verdachte lymfeklier. Fijne naald aspiraten, core biopten of puncties zijn niet de state-of-the-art methodes voor staalafname bij vraag naar lymfoom, gezien deze geen informatie geven over de architecturale aantasting.
    • Indien verwacht wordt dat het staal binnen de 2 uur bij ons aankomt: staal wikkelen in een vochtig kompres (fysiologisch serum 0.9% NaCl) in een duidelijk gelabeld en goed gesloten recipiënt en zonder oponthoud gekoeld transporteren samen met het aanvraagformulier.
    • Indien voorzien transport meer dan 2 uur bedraagt: staal zelf bewerken alvorens te transporteren
    • Lamelleer lymfeklier in lamellen van max. 2-3 mm dik.
    • Fixeer representatieve stukjes bij voorkeur in gebufferde formaldehyde 4%. Transporteer in een goed gesloten recipiënt.
    • Indien voldoende materiaal beschikbaar, vries minstens 1 representatief stukje in vloeibare stikstof. Label en bewaar in uw archief op -80 °C of transporteer in een isomo container op droog ijs.
    • Indien voldoende materiaal beschikbaar, neem representatief stukje in een vloeistof geschikt voor cytogenetisch onderzoek. Indien deze vloeistof niet beschikbaar gelieve contact op te nemen met CME.
  • Botboorbiopt:
    • Fixeer een botboorbiopt preferentieel in gebufferde formaldehyde 4%. Transporteer in een gelabeld en goed gesloten recipiënt.

Afnameformulier of begeleidende brief

  • Voeg, bij vraag naar een second opinion/consult, in het begeleidend aanvraagformulier steeds volgende informatie toe:
    • Contactgegevens (e-mail en rechtstreeks telefoonnummer) van behandelend clinicus en patholoog
    • Leeftijd van patiënt
    • Relevante medische voorgeschiedenis (o.a. immuunstatus) en medicatiegebruik
    • Huidige problematiek en klinische vraagstelling
    • Relevante huidige laboresultaten
    • Uw voorkeursdiagnose
    • Gelieve te vermelden of er vers ingevroren materiaal beschikbaar is voor eventueel bijkomende moleculair onderzoek (PCR voor het opsporen van IgH of IgK gen herschikkingen). Voor PCR is paraffine-ingebed materiaal duidelijk inferieur ten opzichte van vers ingevroren materiaal.
  • Vermeld, bij het insturen van materiaal voor primaire diagnostische doeleinden, het gebruik van een ander fixatief.
  • specifiek formulier voor primair diagnostische doeleinden: "3033"
  • specifiek formulier: "second opinion/consulten"

Verzending

U vindt specifieke informatie in de instructies en condities
U vindt algemene informatie in de rubriek “staal verzenden”

Gebruik van diagnostisch restmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek – studie S71484

De dienst pathologische ontleedkunde verzorgt, naast de diagnostiek voor eigen patiënten, ook gespecialiseerde referentiediagnostiek (herziening/expertise) voor patiënten met een lymfeklieraandoening (lymfoom) van wie stalen vanuit een ander Belgisch ziekenhuis naar UZ Leuven worden doorgestuurd. Het gaat hierbij om weefsel dat in het kader van de diagnostische zorg werd afgenomen en in paraffine ingebed ("FFPE-materiaal").

Na afronding van de diagnose kan het overblijvende weefsel ("restmateriaal") bewaard blijven op de dienst Pathologische Ontleedkunde. Dit restmateriaal kan, onder strikte voorwaarden en na goedkeuring door de Ethische Commissie, ook gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek, zonder dat dit enig bijkomend risico of ongemak voor de patiënt met zich meebrengt.

Op dit moment wordt restmateriaal van patiënten bij wie sinds 2003 een lymfeklieraandoening (lymfoom) werd vastgesteld — ook wanneer de diagnose (mee) gebeurde op stalen die vanuit een ander Belgisch ziekenhuis naar UZ Leuven werden doorgestuurd — mogelijk gebruikt in het kader van de studie "Tumor Microenvironment in Lymphoproliferative Disorders associated with viral infections and immunodeficiencies: the search for new therapeutic targets" (EC-referentie S71484, verantwoordelijke onderzoeker: prof. dr. Thomas Tousseyn).

Dit onderzoek bekijkt, op basis van reeds beschikbare gegevens uit het medisch dossier en bijkomende testen op menselijk restmateriaal, hoe bepaalde afweercellen en een virus (Epstein-Barr-virus, EBV) het gedrag van een zeldzame vorm van lymfeklierkanker beïnvloeden bij mensen met een verzwakt of ontregeld afweersysteem. Het doel is om beter te begrijpen hoe de afweerreactie rond de tumor eruitziet, welke rol het virus speelt in dit tumoraal proces, welke veranderingen in het erfelijk materiaal van de tumorcellen aanwezig zijn, en welke kenmerken in de tumor of de afweerreactie iets kunnen zeggen over het verwachte ziekteverloop. Met die kennis wil men merkers vinden die helpen om de ziekte beter te voorspellen en behandelingen meer op maat te kiezen voor deze patiënten.

De gegevens worden hierbij gecodeerd (gepseudonimiseerd) verwerkt; enkel de betrokken onderzoekers van UZ Leuven/KU Leuven hebben toegang tot de sleutel. Voor bepaalde gespecialiseerde analyses (zoals RNA-sequencing) kan een beroep gedaan worden op een extern gespecialiseerd laboratorium; hierbij worden uitsluitend gecodeerde stalen doorgestuurd, zonder bijhorende klinische gegevens.

Recht op verzet (opt-out)

Patiënten (of hun wettelijke vertegenwoordiger) die niet wensen dat hun restmateriaal voor deze of andere wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt, kunnen zich hiertegen verzetten. Dit verzet heeft op geen enkele wijze invloed op hun huidige of toekomstige diagnostische zorg of behandeling. 

Om dit recht uit te oefenen, kan contact opgenomen worden met directiesecretariaat dienst pathologische ontleedkunde: secretariaat.pathologie@uzleuven.be.

Meer informatie over dit onderzoek.

Policy

De dienst Pathologische Ontleedkunde streeft naar een continue verbetering van de dienstverlening, waarbij de patiënt centraal staat.
Om een optimale technische verwerking en diagnostiek te garanderen, is het ook van essentieel belang dat de stalen op een correcte manier worden geïdentificeerd, bewaard en getransporteerd en bovendien vergezeld zijn van een correct en volledig ingevuld aanvraagformulier.
Indien de richtlijnen in de staalafname instructie niet worden nageleefd, wordt er contact opgenomen met de aanvragende arts of wordt er een melding gemaakt in het verslag. In deze gevallen kan de doorstroomtijd verlengd zijn.

Opmerkingen

Indien dit een afgedrukt formulier is, controleer http://www.uzleuven.be/pathologische-ontleedkunde/staalafnames voor recentste versie.
Huidige versie PO-AL025-WW07-M05

Laatste aanpassing: 12 november 2026