Supplement met probiotica kan maagklachten zonder duidelijke oorzaak verlichten

4 augustus 2021

Een voedingssupplement met gunstige bacteriën of probiotica kan onverklaarde maagklachten verminderen, vermoedelijk door het verbeteren van de darmflora en het positief beïnvloeden van het afweersysteem. Dat blijkt uit een studie onder leiding van UZ Leuven bij 68 patiënten. De studie toont voor het eerst de behandelingsmogelijkheden van probiotica bij functionele dyspepsie.

Probiotica

"Dit is de eerste dubbelblinde en placebogecontroleerde studie die de meerwaarde van probiotica bij functionele dyspepsie aantoont", prof. dr. Tim Vanuytsel, gastro-enteroloog. (afbeelding: ©Shutterstock)

Wie maagklachten zonder duidelijke oorzaak heeft, in medische termen functionele dyspepsie genoemd, krijgt vaak als eerstelijnsbehandeling een zuurremmer voorgeschreven. Dat helpt voor de meeste patiënten, maar kan bij langdurig gebruik de natuurlijke darmflora aantasten. Om dat tegen te gaan, bestaan er voedingssupplementen met probiotica. Dat zijn micro-organismen, meestal bacteriën, die de darmflora gunstig beïnvloeden en onze gezondheid kunnen bevorderen.

Een Belgisch-Nederlands onderzoeksteam heeft onderzocht of een nieuwe generatie probiotica met sporenvormende bacteriën (Bacillus coagulans MY01 en Bacillus subtilis MY02) ook onverklaarde maagklachten kunnen verminderen. 68 patiënten met functionele dyspepsie namen deel aan de studie. Gedurende acht weken nam de ene helft dagelijks het supplement met probiotica in, terwijl de andere helft een placebo (nepmiddel) kreeg. De patiënten moesten dagelijks een dagboek over hun maagklachten bijhouden, geregeld een bloedstaal laten nemen en enkele stoelgangstalen afleveren. De resultaten werden zopas gepubliceerd in het medisch vakblad The Lancet Gastroenterology & Hepatology.

Minder maagklachten met nieuwe generatie probiotica

Prof. dr. Tim Vanuytsel, gastro-enteroloog in UZ Leuven: “De behandeling had een duidelijk effect op de symptomen: in vergelijking met de placebogroep, hadden veel minder patiënten nog maagklachten nadat ze een tijdje probiotica kregen. Zij hadden dubbel zoveel kans op een significante afname van de symptomen. Dit was de eerste dubbelblinde en placebogecontroleerde studie die de meerwaarde van probiotica onderzocht bij functionele dyspepsie.”

In vergelijking met de placebogroep, hadden veel minder patiënten nog maagklachten nadat ze een tijdje probiotica kregen.
Prof. dr. Tim Vanuytsel, gastro-enteroloog

Doeltreffend en veilig

In een volgende fase van de studie kregen alle patiënten de probiotica om effecten op langere termijn te onderzoeken. Het aantal actieve immuuncellen, de zogenaamde Th17-cellen, en de signaalstof die ze produceren (IL-17) in het bloed namen af, terwijl de onderzoekers meer gunstige bacteriën terugvonden in de stoelgangstalen. De effecten waren het grootst na 16 weken.

Dr. Lucas Wauters, gastro-enteroloog in opleiding en doctoraatsstudent: “Samengevat leidde het langdurig innemen van probiotica tot positieve veranderingen in de darmflora en het afweersysteem, waardoor de maagklachten afnamen. Bovendien waren er geen ernstige nevenwerkingen en is de behandeling dus veilig.”

Uit speciale ademtesten bleek verder dat patiënten die zuurremmers gebruikten, na de behandeling met deze specifieke probiotica ook een vermindering in bacteriële overgroei in de darmen hadden.

Grotere studie nodig

“De meerderheid van de deelnemende patiënten toonde interesse om het commercieel beschikbare supplement ook na afloop van de studie te blijven gebruiken. Aan mensen die naar ons doorverwezen worden en vaak al van alles geprobeerd hebben tegen hun maagklachten, raden we het vandaag zeker aan. Wel is het nog te vroeg om probiotica als eerstelijnsbehandeling in te voeren bij alle patiënten. Eerst moeten de huidige resultaten bevestigd worden in een internationale, multicentrische studie bij veel meer patiënten”, besluit professor Vanuytsel.

Over functionele dyspepsie

Ongeveer 20 procent van alle mensen heeft regelmatig last van maagklachten zoals pijn in de bovenbuik of een opgeblazen gevoel na het eten. Wanneer een endoscopie niets abnormaals aantoont, krijgen zij de diagnose functionele dyspepsie. De oorzaak van de klachten is onbekend, maar de ziekte lijkt gepaard te gaan met een ontsteking in de dunne darm. Vaak worden zuurremmers voorgeschreven, die de darmontsteking kunnen tegengaan en zo de symptomen verminderen. Langdurig gebruik van zuurremmers wordt echter afgeraden omdat het de lokale darmflora negatief kan beïnvloeden.

De studie gebeurde in samenwerking met het Limburgse bedrijf MY HEALTH en onderzoekers van de UGent, de UHasselt en de Universiteit Maastricht.

Lees de publicatie in het medisch vakblad The Lancet Gastroenterology & Hepatology.

Foto van het onderzoeksteam

Hoofdonderzoekers dr. Lucas Wauters, prof. dr. Tim Vanuytsel en studiecoördinator Karlien Geboers. © UZ Leuven

Gerelateerd

Meer nieuws over "Maag-, darm- en leverziekten"

Ontsteking in twaalfvingerige darm lijkt oorzaak van onverklaarde maagklachten

16 juni 2021
Leuvense onderzoekers hebben ontdekt dat maagklachten vaak gepaard gaan met een ontsteking in het begin van de dunne darm. De mate van ontsteking wordt beschouwd als een nieuwe biomerker die kan helpen om de juiste diagnose te stellen. Tegelijk vormt het een belangrijk startpunt naar betere behandelingen.
Lees meer
Meer nieuws over "Maag-, darm- en leverziekten"

Nieuwe dieet-app bij prikkelbare darm is efficiënter dan medicatie

25 maart 2021
Patiënten die naar de huisarts stappen met symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom kunnen uitstekend geholpen worden met een speciaal dieet. Dat toont een studie van UZ Leuven aan. De resultaten leiden tot een nieuwe aanbeveling over opvolging van prikkelbaredarmsyndroom via huisartsen.
Lees meer
Meer nieuws over "Maag-, darm- en leverziekten"

Wetenschappers ontdekken mechanisme dat prikkelbaredarm-syndroom veroorzaakt

13 januari 2021
Onderzoekers van de KU Leuven hebben het biologische mechanisme geïdentificeerd dat verklaart waarom sommige mensen buikpijn krijgen wanneer ze bepaalde voedingsmiddelen eten. De bevinding maakt de baan vrij voor een efficiëntere behandeling van prikkelbaredarmsyndroom en andere voedselintoleranties.
Lees meer
Laatste aanpassing: 4 augustus 2021