Impact van epilepsie op de taal- en spraakontwikkeling van kinderen

De abnormale hersenactiviteit die geassocieerd wordt met kinderepilepsie kan een impact hebben op de ontwikkeling van verschillende cognitieve processen, waaronder ook de taal- en spraakontwikkeling.

De taalvaardigheid van kinderen is onder andere belangrijk voor de ontwikkeling van de schoolse vaardigheden maar ook op sociaal-emotioneel vlak (zich kunnen uiten, vriendjes maken, …). Binnen de taalontwikkeling herkennen we verschillende taalcomponenten: fonologie, lexicon, morfologie, semantiek, syntaxis en pragmatiek.

Niet bij elk kind met epilepsie kunnen er taalmoeilijkheden opgemerkt worden. Bij de kinderen waarbij wel talige moeilijkheden worden opgemerkt, wordt veel variatie vastgesteld op vlak van taal-en spraakontwikkeling. Soms ziet men moeilijkheden binnen één specifieke taalcomponent en soms lijken de moeilijkheden zich binnen meerdere taalcomponenten te situeren. Verschillende factoren spelen hierin mee o.a.  de leeftijd waarop de epilepsie gestart is, het type aanvallen, de aanvalscontrole, de locatie van de epilepsie, enzovoort.

In de literatuur wordt aangehaald dat de taalmoeilijkheden bij kinderen met epilepsie ook subtiel kunnen zijn. Zo kan het zijn dat het kind volledig correcte zinsstructuren kan maken, maar moeite met het begrijpen van onderliggende betekenissen hetgeen kan leiden tot misverstanden en moeilijkheden in overbrengen van informatie. Een ander voorbeeld van meer voorkomende maar eerder subtiele taalmoeilijkheden zijn moeilijkheden op vlak van woordvloeiendheid of woordvinding. Bij sommige kinderen zijn er echter ernstige taalontwikkelingsmoeilijkheden of zien we zelfs een regressie of terugval van de taalontwikkeling (afasie). 

Als we naar de gehele populatie kijken, zien we grote verschillen tussen kinderen wat betreft het tempo waarmee ze taal leren. Dit betekent ook dat niet elk kind dat wat meer tijd nodig heeft om te leren spreken een taalvertraging of ontwikkelingsmoeilijkheden heeft. Er werden spreeknormen opgesteld om te helpen bij het herkennen van een taalvertraging. De spreeknormen beschrijven de vaardigheden die een kind minimaal moet beheersen op een bepaalde leeftijd. Als deze normen niet gehaald worden, kan er sprake zijn van een taalvertraging of taalontwikkelingsmoeilijkheden. Deze normen werden opgesteld voor eentalig, Nederlandstalige kinderen. Wanneer een kind meertalig wordt opgevoegd, behalen ze deze de normen vaak niet op dezelfde leeftijd als eentalige kinderen.

Als je denkt dat je kind deze minimumnormen niet haalt, kan je ook de SNEL-test doen om dit na te gaan. Deze test is te vinden op  www.kindentaal.nl.

Laatste aanpassing: 29 januari 2026