Een gouden nier

Begin 1976 moest René thuisblijven van zijn werk in de drukkerij van Averbode. Hij kon niet meer. Zijn nieren waren versleten, een gevolg van een obstructie die hem als kind al maandenlang in het ziekenhuis hield. “Die nieren hebben te veel onder druk gestaan”, zegt hij. “Op mijn 28e begaven ze het volledig. We hadden net gebouwd en onze dochter was nog geen twee jaar oud. Op 24 februari van dat jaar startte ik met nierdialyse.”

Daarna ging het snel. Half juli werden René’s beide nieren verwijderd. Op 27 juli, nadat zijn laatste hechtingen verwijderd waren, kwam de dokter onverwacht zeggen dat er een nierdonor was gevonden. “Maar er bestond op dat moment nog geen wetgeving rond orgaandonatie: de familie van de donor moest eerst nog toestemming geven. Wie de donor was, hebben we nooit geweten”, vertelt zijn vrouw Greta. “We kunnen die mensen niet genoeg bedanken. Er was toen een familie die iemand verloren heeft en in dat verdriet toch die keuze heeft gemaakt. Dat is niet gemakkelijk.”

Pionierswerk

De transplantatie was pionierswerk. In 1976 wisten artsen nog minder over de risico’s en de levensduur van een getransplanteerde nier: de schatting lag toen op ongeveer vijf tot tien jaar. René wist vooral dat hij een kans kreeg om opnieuw te leven. “Ik had geen keuze. Ofwel kreeg ik een transplantatie, ofwel ging ik een leven lang naar de dialyse, drie keer per week. Dat zijn twee heel verschillende levens. De transplantatie beschouw ik als mijn tweede geboorte.”

Na een tweetal jaar ging hij opnieuw aan het werk, in een aangepaste functie bij de drukkerij. Voor de rest kon hij gewoon leven: het gezin breidde uit naar twee kinderen. Vijftig jaar later functioneert de nier nog altijd uitstekend. René schrijft dat zelf voor een groot deel toe aan zijn strikte medicatietrouw. “Ik heb altijd zeer correct mijn medicatie genomen, elke dag om acht uur ’s morgens en acht uur ’s avonds.” Vandaag is zijn medicatie tot een minimum beperkt, maar helemaal zonder kan hij niet. “
Dan zou mijn lichaam de nier afstoten. Want ook na al die jaren blijft de nier een vreemd weefsel voor mijn immuun­systeem.”

De nier bleef opmerkelijk stabiel, al kreeg René in de loop der jaren andere gezondheidsproblemen en behandelingen tegen darmkanker en huidkanker. De nier zelf bleef gelukkig telkens buiten schot. “Nu moet ik nog om de vier maanden op controle”, zegt René. Daarbij merkt hij hoezeer de medische kennis geëvolueerd is. “Vroeger voelden de artsen gewoon aan mijn buik en vertrouwden ze op hun ervaring. Nu gebeurt de opvolging technischer, met bloedonderzoek en meer apparatuur.” Maar hoelang kan zijn nier nog meegaan? “De onzekerheid blijft. Maar ik ben er nu niet meer elke dag mee bezig.”

Humor en moed

Greta ziet de houding van haar man als een belangrijke kracht. “René geeft de moed nooit op. Hij blijft optimistisch, wat er ook gebeurt.” Zelf vertelt hij met opvallend veel humor over zijn vele ziekenhuisbezoeken. Zo herinnert hij zich dat hij onderweg naar het operatiekwartier telkens dezelfde poetshulp tegenkwam. “Na een tijd zei ze: ‘Allee, weer hier?’” Hij lacht. “Elke keer dat we elkaar tegenkwamen, konden we er samen mee lachen.”

Vijftig jaar na zijn transplantatie blijft René vooral verder leven. Met controles, met medicatie en met de wetenschap dat zijn nier ooit kan stoppen. Maar ook met dezelfde nuchterheid waarmee hij in 1976 aan zijn tweede leven begon. Daarom is zijn boodschap: “Blijf humor zien. Blijf altijd optimistisch. En geef nooit de moed op om te vechten.”

(Tekst: Maya Toebat)