Stamceltransplantatie

Toepassing

Behandeling voor hematologische aandoeningen, zoals leukemie of bepaalde lymfomen, waarbij de ziekte snel verergert of de kans op herval groot is.
Om een hogere dosis chemo- en radiotherapie te kunnen geven of om zieke stamcellen te vervangen door gezonde stamcellen.

2 soorten stamceltransplantatie

Afhankelijk van de ziekte en het doel van de stamceltransplantatie worden stamcellen gebruikt van de patiënt zelf of van een donor (familielid of vreemde donor).

Allogene stamceltransplantatie

Bij een allogene stamceltransplantatie worden uw zieke stamcellen vervangen door gezonde stamcellen van een verwante of onverwante donor. Ongeveer een week vóór uw stamceltransplantatie krijgt u eerst een voorbereidende dosis chemotherapie en/of radiotherapie. De toegediende stamcellen zorgen er dan voor dat uw beenmerg en bloedaanmaak herstellen.

Autologe stamceltransplantatie

Bij een autologe stamceltransplantatie worden uw eigen gezonde stamcellen opnieuw toegediend na een hoge dosis chemotherapie. De toegediende stamcellen zorgen er dan voor dat uw beenmerg en bloedaanmaak herstellen.

Stamceltransplantatie

Voyez la vidéo "Transplantation de cellules souches: allogénique & autologue"

Enkele cijfers

Stamceltransplantatie is een behandeling voor levensbedreigende bloedziekten, zoals leukemie of bepaalde lymfomen. Het wordt ook toegepast om een hogere dosis chemo- en radiotherapie te kunnen geven of om zieke stamcellen te vervangen door gezonde stamcellen.

Afhankelijk van de ziekte en het doel, kan het gaan om eigen stamcellen (autologe transplantatie) of om stamcellen van een donor (allogene transplantatie).

In 2024 voerde UZ Leuven in totaal 124 stamceltransplantaties uit. 44 patiënten, waaronder 4 kinderen, kregen een autologe stamceltransplantatie. Bij 80 patiënten (ongeveer tweederde), waarvan 9 kinderen, werden donorcellen gebruikt.

Bij een allogene transplantatie wordt initieel gezocht naar een donor binnen de directe familie. Onder broers en zussen is er 1 kans op 4 om een identieke donor te vinden. Dankzij onderzoek en nieuwe medicijnen die afstoting tegengaan, kan tegenwoordig ook een half-identiek familielid (ouder of kind) donor zijn. Indien geen perfecte match in de familie gevonden wordt, kan er in nationale en internationale databanken van geregistreerde donoren worden gezocht naar een match met een onverwante donor.

Vroeger werden donorcellen vooral rechtstreeks uit beenmerg gehaald, maar dankzij medische evoluties kunnen stamcellen al enkele decennia ook uit het bloed gefilterd worden met een speciaal toestel.

eigen stamcellen

Bij 44 patiënten konden hun eigen eerder afgenomen stamcellen na een intensieve behandeling opnieuw worden toegediend. Zo krijgt het immuunsysteem een nieuwe start.

donorstamcellen

80 patiënten kregen stamcellen van een donor: meestal een broer of zus, soms een onbekende. De donor moet goed bij de patiënt passen op vlak van aanwezige antigenen op de stamcellen, anders kunnen de nieuwe witte bloedcellen van de donor het lichaam van de patiënt aanvallen.

124