Stoornissen in het purine- en pyrimidinemetabolisme

Stoornissen in nucleotidenmetabolisme

Aangeboren aandoeningen waarbij de opbouw, afbraak of recyclage van purines en pyrimidines (bouwstenen van DNA en RNA) verstoord is. Dit kan leiden tot neurologische klachten, ontwikkelingsproblemen en aantasting van organen zoals het immuunsysteem of de nieren.

Afspraken

Centrum metabole ziekten

Welke aandoeningen vallen onder stoornissen in het purine- en pyrimidinemetabolisme?

  • Lesch-Nyhan syndroom
  • Adenosinedeaminasedeficiëntie (ADA-deficiëntie)
  • Purinenucleosidefosforylasedeficiëntie (PNP-deficiëntie)
  • Xanthine-oxidasedeficiëntie
  • Orotacidurie (stoornissen in pyrimidinemetabolisme)
  • Dihydropyrimidinedehydrogenasedeficiëntie (DPD-deficiëntie)

Symptomen

  • Ontwikkelingsvertraging
  • Neurologische symptomen (bv. bewegingsstoornissen, epilepsie)
  • Gedragsproblemen
  • Verzwakt immuunsysteem (frequente infecties)
  • Nierproblemen of nierstenen
  • Groeiachterstand
  • Spijsverteringsklachten
  • Jichtaanvallen

Erfelijkheid

Deze aandoeningen zijn erfelijk en worden overgedragen van ouders naar kind. Er zijn geen leefstijl- of omgevingsfactoren die deze aandoeningen veroorzaken.

Onderzoeken en diagnose

Mogelijke behandelingen

  • Dieetmaatregelen (beperking van purinerijke voeding in sommige gevallen)
  • Medicatie (bv. allopurinol bij hyperurikemie)
  • Enzymvervangende therapie of gentherapie (in geselecteerde aandoeningen zoals ADA-deficiëntie)
  • Behandeling van complicaties (bv. infecties, nierproblemen)
  • Multidisciplinaire opvolging

Zorgtraject

Na doorverwijzing krijgt de patiënt een eerste afspraak binnen het gespecialiseerd metabool zorgprogramma. De opvolging gebeurt door het multidisciplinaire metabole team, dat bestaat uit metabole kinderartsen, metabole artsen voor volwassenen en ervaren (para)medische zorgverleners. Dit team begeleidt zowel kinderen als volwassenen en blijft grotendeels hetzelfde doorheen de verschillende levensfasen. Zo is de continuïteit van zorg gegarandeerd en blijven kennis, ervaring en vertrouwde gezichten behouden, ook wanneer een patiënt ouder wordt. Het zorgplan wordt afgestemd op de persoonlijke noden van de patiënt en regelmatig samen met het team geëvalueerd.

Overgang van kinder- naar volwassenzorg

Wanneer een patiënt ouder wordt, verloopt de overgang van kinder- naar volwassenzorg binnen hetzelfde multidisciplinaire metabole team. Dit team begeleidt zowel kinderen als volwassenen en blijft grotendeels hetzelfde doorheen de verschillende levensfasen. Zo blijven kennis, ervaring en vertrouwde gezichten behouden, ook tijdens en na de transitie naar de volwassenenzorg. De overgang wordt zorgvuldig voorbereid en afgewerkt, met aandacht voor de noden en het tempo van de patiënt. Tijdens een transitieraadpleging, waarbij de pediater en de arts voor volwassenen samen aanwezig zijn, maakt de patiënt kennis met de arts die de verdere behandeling en opvolging zal opnemen. Op die manier blijft de zorg continu en goed afgestemd, zonder onderbreking.

Patiëntenverenigingen

Research

Klinische studies UZ Leuven

Netwerken

Europees Referentienetwerk voor zeldzame erfelijke stofwisselingsziekten (MetabERN)

UZ Leuven maakt deel uit van van het Europees Referentienetwerk voor zeldzame erfelijke stofwisselingsziekten (MetabERN). Via dit netwerk wordt informatie over aandoeningen, diagnoses en mogelijke (nieuwe) behandelingen gedeeld om zo de kennis ervan te vergroten.

Lees meer over deze ERN's
Laatste aanpassing: 8 september 2026