Diagnose
Een high-output-ileostoma detecteer je door het stomadebiet bij te houden. Dat is de hoeveelheid stoelgang in het stomazakje, telkens wanneer je het leegmaakt.
Bij je ontslag uit het ziekenhuis na de operatie ontvang je een dagboek. Daarin noteer je twee weken lang elke dag het stomadebiet. Je noteert de hoeveelheid stoelgang (in ml) elke keer dat je het opvangzakje leegmaakt. Deze hoeveelheden tel je per dag bij elkaar op.
Wanneer het stomadebiet hoger is dan 1200 ml per 24 uur, spreken we van een high-output-ileostoma en is het nodig maatregelen te nemen.
Alarmsignalen
Het belangrijkste alarmsignaal voor een high-output-ileostoma is een te hoog stomadebiet. De stoelgang is waterig en je moet het stomazakje abnormaal vaak leegmaken (meer dan 8 keer per dag, ook ’s nachts).
Let daarnaast ook op deze alarmsignalen:
- Algemene futloosheid, verzwakt gevoel, vermoeidheid
- Duizeligheid of draaierigheid bij het opstaan
- Gewichtsverlies (meer dan 10% van het lichaamsgewicht)
- Dorst
- Minder vaak plassen, donkere urine
Mogelijke complicaties
Bij een high-output-ileostoma kunnen verschillende complicaties optreden:
Je lichaam heeft een voldoende hoeveelheid water en zouten nodig om te kunnen functioneren. Het verlies van grote hoeveelheden darmvocht kan ervoor zorgen dat je uitdroogt. Je verliest dan meer vocht dan je binnenkrijgt.
De nieren dienen als filter voor overtollige afvalstoffen en water. Bij een high-output-ileostoma wordt de nierfunctie verstoord en heb je een verminderde urineproductie.
Een belangrijke functie van de dunne darm is dat hij verschillende voedingsstoffen opneemt, waaronder suikers, vetten, eiwitten en elektrolyten. Bij een high-output-ileostoma kan de opname van elektrolyten zoals kalium en natrium verstoord raken. Die elektrolyten zijn belangrijk voor het regelen van onder andere de bloeddruk en de vochthuishouding.
Doordat een grote hoeveelheid vocht snel uit het lichaam verdwijnt, worden voedingsstoffen moeilijk of niet opgenomen.
Gewichtsverlies na het aanleggen van een ileostoma is normaal, maar mag in totaal niet meer dan ongeveer 10 procent van het lichaamsgewicht bedragen.
Door de overvloedige productie is het mogelijk dat de stomaplaat lost of dat er stoelgang onder de plaat loopt. Dat leidt vaak tot lokale irritatie, pijn, roodheid en jeuk.
Ook zonder dat er sprake is van high-output-ileostoma kunnen er huidproblemen optreden. Bij ernstige problemen contacteer je best een stomaverpleegkundige of arts. Meer informatie vind je in de informatiemap die je bij ontslag kreeg.
Wanneer een van de bovenstaande complicaties ontstaat, kan een ziekenhuisopname noodzakelijk zijn om de vochthuishouding weer op punt te stellen.
Richtlijnen bij een high-output-ileostoma
Als er sprake is van een high-output-ileostoma, is het belangrijk om volgende richtlijnen goed op te volgen:
- Kies voor zoutrijke voeding.
Eet zoute chips en koekjes. Gebruik extra zout bij je maaltijden.
- Beperk je vezelinname.
Eet niet te veel volkorenproducten, rauw fruit en rauwe groenten.
- Drink maximum 1 tot 1,2 liter per dag.
Hoe meer je drinkt om het verlies aan vocht te compenseren, hoe groter het probleem wordt. Het vocht zal immers rechtstreeks in het stomazakje terechtkomen, wat het probleem in stand houdt.
In dit geval mag je 0,5 liter drinken van een drank naar keuze: water, thee, koffie, sportdrank … We raden aan om voor de overige 0,5 liter vooral zoutrijke dranken te drinken. Bijvoorbeeld een zoute bouillon, instantsoep of eventueel St. Mark’s solution.
- Hou dagelijks je gewicht bij om gewichtsverlies op te volgen.
- Gebruik zo nodig medicatie.
Start met het nemen van diarreeremmers 30 minuten voor elke maaltijd, drie keer per dag. Verhoog de inname zo nodig volgens de richtlijnen die je van de arts kreeg bij je ontslag uit het ziekenhuis. Wanneer de stoelgang indikt en de hoeveelheid beduidend minder wordt, kan je het gebruik afbouwen.
Start niet op eigen houtje met andere of extra medicatie. Overleg altijd met je (huis)arts.
Heb je deze richtlijnen goed opgevolgd en merk je geen verbetering? En ervaar je één of meerdere alarmsignalen? Neem dan contact op met de stomaverpleegkundige.
Preventie
Ook wanneer het stomadebiet nog aanvaardbaar is (< 1200 ml/dag), is het belangrijk deze tips toe te passen:
Drink voldoende.
In totaal moet je minstens 1,5 tot 2 liter drinken, naargelang je dorstgevoel. In principe zijn alle dranken toegelaten. Sportdrank beperk je tot maximaal 0,5 liter per dag.
- Let op bij warm weer. De kans op uitdroging is groter doordat je meer zweet.
- Kies voor zoutrijke voeding en eet af en toe een rijpe banaan.
Vragen of problemen?
- Niet-dringende vragen: stomazorg@uzleuven.be
Dringende vragen tijdens de week (9 tot 16 uur):
- tel. 016 34 37 75 (stomateam)
- tel. 016 34 42 65 (secretariaat abdominale heelkunde)
De stomaverpleegkundige zal het probleem telefonisch proberen op te lossen of zal een afspraak maken om je zo snel mogelijk te helpen.
Dringende vragen buiten de werkuren of tijdens het weekend:
tel. 016 34 44 40 (verpleegkundigen hospitalisatie 17 - abdominale heelkunde)