Het thema van dit jaar is ‘Je gelooft niet wat een genstertje kan doen. Dragers van licht en hoop.’ Het nodigt ons uit om oog te hebben voor de kleine dingen die, juist in moeilijke momenten, een groot verschil kunnen maken. Een vriendelijk woord, een luisterend oor, een klein gebaar… Soms is het maar een klein lichtpuntje, maar het kan de zwaarte van een ziekenhuisopname net iets draaglijker maken.
Misschien ben je hier terechtgekomen nadat je een van onze origamikraanvogels vond en de QR-code scande. Of misschien bladerde je eerst door het bronboekje en bracht je nieuwsgierigheid je tot hier. Hoe je hier ook bent beland: welkom.
Op deze pagina nemen we je graag mee in het verhaal achter deze kleine, gevouwen kraanvogeltjes. We vertellen je meer over het hoe en waarom, over de symboliek van de kraanvogel en over de hoop die we met dit kleine gebaar willen meegeven.
En vooral: we laten graag de mensen aan het woord die al deze vogeltjes met zorg en aandacht hebben gevouwen. Want elk kraanvogeltje is meer dan een stukje papier. Het is een klein gebaar van verbondenheid. Een drager van licht. Een teken van hoop.
Want je gelooft niet wat een klein genstertje kan doen.
Van waar komt het verhaal van de 1000 kraanvogels?
De Japanse kraanvogel – tsuru – is al eeuwenlang een bijzondere vogel in Japanse verhalen, kunst en religie. Volgens oude legendes zou de kraanvogel duizend jaar leven. Daarom werd hij verbonden met geluk, trouw en een lang leven. In het shintoïsme is de kraanvogel een boodschapper tussen hemel en aarde, verbonden met de zon en de goden. Binnen het boeddhisme staat hij symbool voor balans, mededogen, rust en waardigheid.
Doorheen de eeuwen groeide de kraanvogel zo uit tot veel meer dan een vogel. Voor samoerai verbeeldde hij kracht en onsterfelijkheid, terwijl dichters hem zagen als een wezen dat hemel en aarde met elkaar verbindt. De kraanvogel werd een symbool van iets groters: van geluk, verbondenheid en hoop.
Vanuit deze eeuwenoude verhalen ontstond de traditie van het vouwen van duizend origamikraanvogels, de zogenaamde senbazuru. Volgens de overlevering zou een wens in vervulling gaan wanneer iemand erin slaagt duizend kraanvogels te vouwen, met een oprechte wens voor ogen.
Na de Tweede Wereldoorlog kreeg het verhaal van de duizend kraanvogels wereldwijd een bijzondere betekenis door Sadako Sasaki. Sadako overleefde als tweejarig meisje de atoombom die in 1945 op Hiroshima viel. Enkele jaren later, op twaalfjarige leeftijd, kreeg ze leukemie als gevolg van de blootstelling aan de straling. Tijdens haar verblijf in het ziekenhuis begon Sadako kraanvogels te vouwen. Ze wilde er duizend maken, in de hoop dat haar wens om beter te worden in vervulling zou gaan. Ze bereikte haar doel en bleef zelfs daarna nog kraanvogels vouwen. Helaas overleed Sadako in oktober 1955. Haar klasgenoten wilden haar verhaal niet laten eindigen met haar dood. Als eerbetoon maakten zij een tweede senbazuru af, zodat Sadako uiteindelijk met duizend kraanvogels werd begraven.
Vandaag leeft haar verhaal nog steeds verder. In het Hiroshima Peace Memorial Park staat een standbeeld van Sadako. Jaarlijks worden er door mensen van over de hele wereld duizenden papieren kraanvogels naartoe gebracht. Ze dragen wensen, herinneringen en boodschappen van hoop met zich mee.
Een klein stukje papier, duizend keer gevouwen. Een eenvoudig gebaar dat door de jaren heen een krachtige betekenis heeft gekregen: een wens, een teken van verbondenheid en vooral een drager van hoop.
Getuigenis van Ziggy
Ziggy, zoon van een patiënte uit dit ziekenhuis ondernam in 2021 zelf een Senbazuru. Hij vertelt hierover het volgende:
Het onuitputtelijke doorzettingsvermogen van Sadako Sasaki raakte me en liet een diepe indruk op mij achter.
Toen mijn moeder eind 2021 de diagnose van slokdarmkanker kreeg, moest ik spontaan terugdenken aan het verhaal van Sadako en begon ik zelf kraanvogels te vouwen. Het werd een meditatief ritueel te midden de onzekerheid en angst. Het bood troost en gaf kleur tijdens een donkere periode. Bij het overlijden van mama, had ik ongeveer 1.200 vogels gevouwen.
Enkele vogels werden samen met mama gecremeerd, telkens voorzien van een boodschap van mezelf, mijn zussen, de partners en de kleinkinderen. Een heel aantal werden gebundeld tot slingers die jaarlijks onze kerstbomen versieren, bij vrienden thuis hangen, of de ziekenhuisafdelingen waar mijn moeder een connectie mee had, laten opfleuren. Anderen werden verwerkt in decoratieve bogen en nu en dan laten we ook wel eens een vogel achter op een bijzondere plek. Op die manier is het een soort van troostvogel geworden voor ons.
De overige vogels vliegen nu uit binnen het UZ Leuven, waar mama behandeld werd. Ik hoop dat ze eveneens steun en hoop kunnen brengen voor zij die een periode van onzekerheid doormaken en wat kleur kan bieden in moeilijke tijden.
U bent ze misschien ook al tegengekomen, de origami kraanvogels die hun weg doorheen het ziekenhuis vinden. Jij mag deel zijn van hun reis en hem even bewaren, iets neerschrijven, eentje extra vouwen of deze vogel van hoop en licht een vleugelslagje verder helpen op zijn reis.
Inspiratie vanuit het bronboekje
A sliver of light
Just a little spark
A bit of hope in the night
When you are lost in the dark
A breath of air
When your lungs cry
Out of despair
Let tears run dry
You still have time
To find that hand
That helps you climb
When you are ready to stand
Michelle Nadasi
In elke persoon, ook de meest kwetsbare, liggen vuurgensters verborgen.
Het vergt kennis, kunde én kunst om deze aan te blazen.
- Katrien Cornette -
Verzet begint niet met grote woorden
Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden
zoals storm met zacht geritsel in de tuin
of de kat die de kolder in zijn kop krijgt
zoals brede rivieren
met een kleine bron
verscholen in het woud
zoals een vuurzee
met dezelfde lucifer
die een sigaret aansteekt
zoals liefde met een blik
een aanraking iets wat je opvalt in een stem
jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet
en dan die vraag aan een ander stellen.
- Remco Campert -
