Op donderdag 1 oktober 2026 is het de Dag van de Spirituele Zorg. Op deze dag willen we spirituele zorg, als een belangrijke pijler binnen totaalzorg volop in de kijker plaatsen.
Het thema van dit jaar is: 'Je gelooft niet wat een genstertje kan doen. Dragers van licht en hoop.' Vanuit het idee en de hoop dat kleine lichtpuntjes de zwaarte van een ziekenhuisopanme dragelijker zouden kunnen maken.
Hieronder kan je de legende terugvinden over de origami kraanvogels die we deze dag verspreiden doorheen het ziekenhuis, als dragers van licht en hoop - als kleine lichtpuntjes. Daaronder kan je wat inspiratie terugvinden uit het bronboekje dat we ter gelegenheid van deze dag lanceren.
Van waar komt het verhaal van de 1000 kraanvogels?
De Japanse kraanvogel – tsuru – is al eeuwenlang een bijzondere verschijning in verhalen, kunst en religie. In oude legendes wordt gezegd dat de vogel duizend jaar leeft en geluk, trouw en lang leven schenkt. In het shintoïsme is de kraanvogel verbonden met hemel en zon, een boodschapper tussen goden en mensen. In het boeddhisme staat zij voor balans en mededogen, een toonbeeld van rust en waardigheid.
Door de eeuwen heen werd de kraanvogel een levend symbool. Samoerai zagen er kracht en onsterfelijkheid in, dichters bezongen haar als een wezen dat de aarde verbindt met de hemel. Zo groeide ze uit tot meer dan een vogel: een icoon van hoop.
Uit deze verhalen ontstond een ritueel dat vandaag de dag nog steeds betekenis draagt: het vouwen van duizend origami-kraanvogels (senbazuru). Volgens de traditie gaat er een wens in vervulling wanneer iemand deze taak volbrengt met een zuiver hart.
Na de Tweede Wereldoorlog kreeg dit ritueel wereldwijd bekendheid door Sadako Sasaki. Hoewel ze als tweejarig meisje de atoombom van 1945 overleefde, werd ze op twaalfjarige leeftijd gediagnosticeerd met leukemie. Terwijl ze in het ziekenhuis lag begon ze naarstig kraanvogels te vouwen met als doel om tot duizend stuks te komen, in de hoop een wens in vervulling te laten gaan. Ze slaagde in haar opzet en bleef zelfs nog verder vouwen. Helaas overleed ze in oktober 1955. Haar klasgenoten maakten als eerbetoon haar tweede senbazuru af zodat ze met duizend kraanvogels werd begraven. Bij haar standbeeld in het Peace Memorial Park in Heroshima worden nog steeds jaarlijks vele duizenden kraanvogels gebracht.
Getuigenis Senbazuru
Ziggy, zoon van een patiënte uit dit ziekenhuis ondernam in 2021 zelf een Senbazuru. Hij vertelt hierover het volgende:
Het onuitputtelijke doorzettingsvermogen van Sadako Sasaki raakte me en liet een diepe indruk op mij achter.
Toen mijn moeder eind 2021 de diagnose van slokdarmkanker kreeg, moest ik spontaan terugdenken aan het verhaal van Sadako en begon ik zelf kraanvogels te vouwen. Het werd een meditatief ritueel te midden de onzekerheid en angst. Het bood troost en gaf kleur tijdens een donkere periode. Bij het overlijden van mama, had ik ongeveer 1.200 vogels gevouwen.
Enkele vogels werden samen met mama gecremeerd, telkens voorzien van een boodschap van mezelf, mijn zussen, de partners en de kleinkinderen. Een heel aantal werden gebundeld tot slingers die jaarlijks onze kerstbomen versieren, bij vrienden thuis hangen, of de ziekenhuisafdelingen waar mijn moeder een connectie mee had laten opfleuren. Anderen werden verwerkt in decoratieve bogen en nu en dan laten we ook wel eens een vogel achter op een bijzondere plek. Op die manier is het een soort van troostvogel geworden voor ons.
De overige vogels vliegen nu uit binnen het UZ Leuven, waar mama behandeld werd. Ik hoop dat ze eveneens steun en hoop kunnen brengen voor zij die een periode van onzekerheid doormaken en wat kleur kan bieden in moeilijke tijden.
U bent ze misschien ook al tegengekomen, de origami kraanvogels die hun weg doorheen het ziekenhuis vinden. Jij mag deel zijn van hun reis en hem even bewaren, iets neerschrijven, eentje extra vouwen of deze vogel van hoop en licht een vleugelslagje verder helpen op zijn reis.
Inspiratie vanuit het bronboekje
A sliver of light
Just a little spark
A bit of hope in the night
When you are lost in the dark
A breath of air
When your lungs cry
Out of despair
Let tears run dry
You still have time
To find that hand
That helps you climb
When you are ready to stand
Michelle Nadasi
In elke persoon, ook de meest kwetsbare, liggen vuurgensters verborgen.
Het vergt kennis, kunde én kunst om deze aan te blazen.
- Katrien Cornette -
Verzet begint niet met grote woorden
Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden
zoals storm met zacht geritsel in de tuin
of de kat die de kolder in zijn kop krijgt
zoals brede rivieren
met een kleine bron
verscholen in het woud
zoals een vuurzee
met dezelfde lucifer
die een sigaret aansteekt
zoals liefde met een blik
een aanraking iets wat je opvalt in een stem
jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet
en dan die vraag aan een ander stellen.
- Remco Campert -
