Met de vergrijzing neemt ook het aantal oudere en kwetsbare patiënten met een heupfractuur toe. Voor de meeste patiënten blijft een operatie de standaardbehandeling. Een operatie maakt het mogelijk om sneller opnieuw te bewegen en verkleint het risico op complicaties door langdurige bedrust.
Bij de meest kwetsbare ouderen ligt die afweging complexer. Dat geldt bijvoorbeeld voor patiënten met gevorderde dementie, een beperkte levensverwachting of een grote afhankelijkheid in het dagelijks leven. Bij hen moeten de mogelijke voordelen van een operatie zorgvuldig worden afgewogen tegen de belasting van de ingreep en het verwachte herstel. Een operatie kan voor deze patiënten het begin zijn van een belastend zorg- en revalidatietraject. Bovendien bereikt een deel van de patiënten na een heupfractuur het vroegere niveau van zelfstandigheid niet meer.
Meer aandacht voor comfortgerichte zorg
In sommige gevallen kan een conservatieve behandeling of een palliatieve aanpak beter aansluiten bij de algemene gezondheidstoestand, levensverwachting en wensen van de patiënt. Maar niet opereren betekent niet dat de zorg stopt. De nadruk verschuift naar goede pijnbestrijding, comfort, controle van andere klachten en ondersteuning van de patiënt en hun naasten.
In Nederland is de voorbije jaren al meer ervaring opgebouwd met zo’n aanpak. Daarbij speelt goede pijnbestrijding een belangrijke rol. In Vlaanderen is nog weinig bekend over hoe vaak zorgverleners een niet-operatieve of palliatieve aanpak zouden overwegen, in welke situaties ze dat doen en welke drempels ze daarbij ervaren. De beslissing vraagt bovendien overleg tussen verschillende zorgverleners en een zorgvuldige afweging met de patiënt en de naasten.
Vlaamse praktijk in kaart brengen
Onderzoekers van UZ Leuven en het Imeldaziekenhuis Bonheiden verspreiden daarom een enquête onder Vlaamse zorgverleners die betrokken zijn bij de behandeling van oudere patiënten met een heupfractuur. Ze willen nagaan in welke situaties zorgverleners een conservatieve of palliatieve aanpak zouden overwegen, welke obstakels ze daarbij ervaren en welke ondersteuning ze nodig hebben om die mogelijkheid goed met patiënten en naasten te bespreken.
Bij zeer kwetsbare ouderen is het belangrijk dat we goed kijken naar wat een behandeling voor die individuele patiënt nog kan betekenen. Met deze bevraging willen we beter begrijpen hoe zorgverleners die afweging vandaag maken en welke ondersteuning ze daarbij nodig hebben.
Dr. Liese Everaert, geriater in opleiding
Met dit onderzoek willen de onderzoekers bijdragen aan de discussie over de plaats van conservatieve en palliatieve zorg bij heupfracturen. De inzichten uit de enquêtes kunnen aanknopingspunten bieden om duidelijkere zorgpaden uit te werken voor patiënten bij wie een operatie mogelijk niet de meest passende keuze is. Daarbij staan niet alleen de heupfractuur en de medische mogelijkheden centraal, maar ook comfort, levenskwaliteit en de persoonlijke zorgdoelen van de patiënt.
Deelnemen aan het onderzoek
UZ Leuven roept alle zorgverleners die betrokken zijn bij de behandeling van oudere patiënten met een heupfractuur op om deel te aan het onderzoek.