Beenmergpunctie

Botbiopsie, Sternumpunctie, Cristapunctie, Cristabiopsie
Onderzoek waarbij met een holle naald beenmergcellen worden weggenomen voor onderzoek in het laboratorium. Meestal gebeurt dit in het bekkenbeen of soms ook in het borstbeen. Tegelijkertijd kan ook een stukje bot weggenomen worden. Dit noemt men een botbiopsie.

Afspraken

Afspraken

Hematologie

Locatie

Toepassing

Een beenmergpunctie wordt een allerlei reden uitgevoerd.

  • Stellen van een diagnose van bloed- of beenmergkanker.
  • Om een tekort of een teveel aan rode bloedcellen, witte bloedcellen en/of bloedplaatjes in het beenmerg vast te stellen.
  • Te bepalen of een kanker is uitgezaaid naar het beenmerg.
  • Het effect van een behandeling vast te stellen.
  • De oorzaak van allergische reacties na te gaan.

Vooraf

Bespreek vooraf met uw behandelende arts wat u moet doen als u:

  • bloedverdunners neemt.
  • overgevoelig bent voor producten zoals lidocaïne, latex of pleisters.
  • zwanger bent.

Voorbereiding

  • U moet niet nuchter zijn voor dit onderzoek.
  • Als u een Epi-pen hebt, breng die dan mee naar het onderzoek.

2 vormen 

Beenmergpunctie

Duur: 20 minuten

Een beenmergpunctie gebeurt zowel in de achterkant van de heupkam (crista) als in het borstbeen (sternum). Uw arts bekijkt samen met uw welke plaats het best wordt aangeprikt.

  • Punctie via het borstbeen (sternumpunctie): u gaat op uw rug liggen met ontbloot bovenlichaam.
  • Punctie via de heupkam (cristapunctie): u doet uw broek of rok naar beneden tot net over de heupen en legt u op uw linkerzij met het onderste been gestrekt en het bovenste been geplooid.

Op de plaats van de punctie wordt u verdoofd. U voelt een fijne prik.

  • Met een holle naald wordt de beenmergholte aangeprikt. U kan hierbij een drukkend gevoel waarnemen.
  • Op het ogenblik dat het beenmerg wordt opgezogen, vragen we u om diep in te ademen.
  • Het opzuigen van het beenmerg kan een vervelend gevoel geven, dat enkele seconden duurt. 

Beenmergpunctie met botbiopsie

Duur: 30 minuten

Een beenmergpunctie met botbiopsie (cristapunctie met cristabiopsie) gebeurt altijd aan de achterkant van de heupkam.

  • U doet uw broek of rok naar beneden tot net over de heupen en legt u op uw linkerzij met het onderste been gestrekt en het bovenste been geplooid.
  • Op de plaats van de punctie wordt u verdoofd. U voelt een fijne prik.
  • Met een holle naald wordt de beenmergholte aangeprikt. U kan hierbij een drukkend gevoel waarnemen.
  • Op het ogenblik dat het beenmerg wordt opgezogen, vragen we u om diep in te ademen.
  • Het opzuigen van het beenmerg kan een vervelend gevoel geven, dat enkele seconden duurt.
  • Met dezelfde naald wordt een stukje bot weggenomen. Ook dit kan een drukkend gevoel geven.

Nazorg

U krijgt een waterdicht verband op de punctieplaats.

  • U mag zelf niet autorijden 1 uur na de punctie.
  • Drink voldoende om de lokale verdoving uit het lichaam sneller te doen verdwijnen.

Terug thuis

  • U mag niet 3 dagen niet baden of zwemmen door het verband. Douchen kan wel.
  • Als de verdoving is uitgewerkt, is het mogelijk dat er een lichte pijn, vergelijkbaar met een pijn van een blauwe plek, optreedt op de punctieplaats. Dit is normaal en gaat na enkele dagen
    spontaan terug over.
    • U mag hiervoor paracetamol nemen.
    • Neem liever geen NSAIDS of aspirine omdat dit de kans op bloedingen verhoogt.
  • In uitzonderlijke gevallen treden klachten op zoals toenemende zwelling, koorts, bloeding of heftige pijn. Neem dan contact op met de hematoloog van wacht.

Resultaat

  • Na de punctie wordt het materiaal naar verschillende laboratoria gestuurd voor onderzoek.
  • Naargelang het type onderzoek kan het 3 dagen tot 3 weken duren voor het definitieve resultaat gekend is.
Laatste aanpassing: 26 februari 2026