Leuvense onderzoekers vonden aan de hand van onderzoek op de zebravis een nieuwe doelwitmolecule waar een toekomstige therapie voor de behandeling van ALS op zou kunnen ingrijpen. ALS is een progressief verlammende aandoening en tot nog toe volledig onbehandelbaar.

Progressief verlammende aandoening

Bij een patiënt met ALS takelen de zenuwcellen die naar de spieren lopen af. Daardoor verliezen de patiënten de controle over hun spieren en geraken ze volledig verlamd, terwijl ze blijven beschikken over hun mentaal vermogen.

Nog niet te behandelen

Van deze ernstige aftakelingsziekte met een enorme medico-sociale impact, blijft het ontstaansmechanisme onopgehelderd. De ziekte is tot nog toe onbehandelbaar.

De zebravis als model

Het onderzoeksteam van prof. dr. Wim Robberecht ontwikkelde een uniek model voor ALS in de zebravis. In dit zebravismodel speuren de wetenschappers naar genen die de ziekte verergeren of beter maken.

Receptor EphA4 is boosdoener

Het onderzoeksteam identificeerde de receptor EphA4 als genetische factor die het ALS-ziektebeeld bij de zebravis wijzigt. Het uitschakelen van deze receptor bij de deze dieren leidt tot het verdwijnen van de ziekte, en in muismodellen leidt het blokkeren ervan tot een duidelijke verbetering van de levensverwachting.

Bepaalt ernst van ziekte

Het onderzoek toont aan dat er bij ALS-patiënten een relatie is tussen expressie van de receptor EphA4 en de ernst van de ziekte.

ALS-patiënten die deze receptor slechts in beperkte mate tot expressie brengen, ontwikkelen de ziekte pas later en hebben een betere levensverwachting t.o.v. ALS-patiënten die veel van deze receptor aanmaken.

Verhindert herstel zenuwcellen

Het onderzoek toont ook dat EphA4 verhindert dat zenuwcellen recupereren van schade. Net die cellen die erg gevoelig zijn aan ALS brengen veel van deze receptor tot uiting.

Proof-of-concept studie

Deze studie is veelbelovend en bewijst dat kleine modelorganismen zoals de zebravis waardevol kunnen zijn in de zoektocht naar een therapie voor ALS.

Het toont ook dat moleculen die essentieel zijn voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel ook een rol kunnen spelen in het ontstaan van  neurodegeneratieve aandoeningen op volwassen leeftijd.

Verder suggereren de resultaten dat het blokkeren van EphA4 een invloed heeft op het ziekteverloop van ALS, zodat deze receptor een doelwitmolecule kan zijn voor een toekomstig ALS-geneesmiddel. Er is wel nog een hele weg af te leggen vooraleer zo’n geneesmiddel bij patiënten kan worden gebruikt.