Lieze, vroedvrouw en verpleegkundige

Ik ben in oktober 2019 op prospectiemissie geweest naar Douala in Kameroen om de afdeling neonatologie daar mee op te starten. Zelf studeerde ik aan de UCLL vroedkunde met een extra jaar verpleegkunde en een deel van de banaba neonatologie, omdat dit mij toen al erg interesseerde. In mijn derde jaar vroedkunde nam ik deel aan een stage in Kameroen, in Shisong en Njinikom meerbepaald, en daar verloor ik mijn hart.

Waarom wou ik graag bij LUMOS als vrijwilliger aansluiten? Zonder enige twijfel vanwege mijn liefde voor Afrika, die al aanwezig was sinds ik kind was, en dankzij mijn positieve ervaringen tijdens mijn stage. Het kriebelde om terug te gaan, des te meer nadat ik bij UZ Leuven intussen werkervaring op had gedaan op de dienst neonatologie. Tijdens mijn stage was het me immers duidelijk geworden dat men de middelen noch kennis bezat om adequate zorg aan prematuren te bieden. Mijn wens was terug te gaan om te helpen met kleine aanpassingen hier en daar, om het de prematuren aangenamer te maken.

Het sprak me ook erg aan dat ik naar Kameroen mocht vertrekken met een multidisciplinair team. Een neonatoloog, pediater, ik als verpleegster/vroedvrouw, een technieker, een anesthesist,… We vulden elkaar goed aan. De wisselwerking waarbij ik met mijn team en de lokale collega’s samen leren van elkaar, dat is voor mij van wezenlijk belang.

De werkgroep Kameroen werkt al jaren samen met de kloosterorde TSSF, en dit was de eerste keer dat er een prospectiezending ging naar het St Padre Pio Hospital in Douala nadat ze specifiek hulp vroegen bij het opstarten van een neonatologieafdeling. Voorheen ondersteunden we al drie ziekenhuizen in het Engelstalige gedeelte van Kameroen, maar wegens een burgeroorlog is de verplaatsing naar deze ziekenhuizen niet meer mogelijk en trachten we dezelfde kloosterorde te blijven ondersteunen. Ze hebben ook een deel van hun personeel vanuit het Engelstalige deel naar het St Padre Pio ziekenhuis overgebracht om hen in veiligheid te stellen.

Bij aankomst in Douala gingen we na welke kennis er al aanwezig was en wat er nog ontbrak aan kennis, materiaal en personeel.

Hierboven op de eerste foto zie je hoe een kindje via keizersnede geboren wordt in een standaard operatiezaal. Alles is er heel basic, maar ze roeien met de riemen die ze hebben. Op de tweede foto zien we de wachtzaal van de pediater. En de laatste foto geeft weer hoe de patiënten (of hun familie) er met de hand de was doen en die daar laten drogen. Patiënten moeten ook zelf hun eten voorzien. Ziekenhuizen moeten zich puur concentreren op de zorg van de patiënt.

Gedurende de eerste dagen van de prospectieweek probeerden we voornamelijk mee te lopen en observeren bij de pasgeborenen en prematuren om te zien wat de aanpak was en daarover te kunnen terugkoppelen. We merkten dat er voor neonatologie een beperkte kennis was, er was namelijk maar 1 pediater aanwezig die heel overwerkt was. Bij UZ Leuven is er altijd een neonatoloog of assistent aanwezig op de dienst, dus we gaven aan dat het toch belangrijk was om een tweede pediater aan te nemen voor wanneer er een probleem zou zijn met een van de prematuren. De vroedvrouwen en verpleegkundigen verloskunde materniteit bleken onvoldoende opgeleid in de neonatologie, en er was een groot gebrek aan materiaal en middelen voor het opstarten van een neonatologie unit. Er was wel een ruimte, maar geen werkende couveuses of opvangtafels, dus bekeken we of we dat materiaal zouden kunnen opsturen. We merkten ook dat er veel licht verouderde procedures waren die vernieuwd moesten worden.

Het antwoord van LUMOS was nieuwe procedures aanbieden, schouder-aan-schouder training op de dienst (bijvoorbeeld babyreanimatie aanleren), en er werd een lijst gemaakt van essentieel materiaal dat minimum noodzakelijk was om de prematuren snel op te kunnen vangen.

Om een concreter beeld te kunnen geven van de situatie en hoe we trachtten te helpen, vertel ik nog iets over een casus. Toen we er waren, was er toevallig een tweeling aangekomen die minstens 6 tot 7 weken te vroeg geboren was en ook onderkoeld was. Eerst werden ze gestabiliseerd om de temperatuur op punt te krijgen, en werd er bijvoorbeeld voor gezorgd dat ze voldoende vocht en suiker binnenkregen. Er moest een maagsonde geplaatst worden omdat ze zelf nog niet sterk genoeg waren om de moedermelk aan de borst te drinken. Een maagsonde geeft rust zodat ze kunnen groeien en bloeien. We leerden de vroedkundigen dus aan een maagsonde te steken, te plakken, en om de hoeveel tijd te vervangen. De moeder werd aangezet tot kolven om de melk via een spuitje aan de kindjes te kunnen geven.

Er werd niet echt iets genoteerd, maar het is bij prematuren eigenlijk heel belangrijk om de 3 uur voeding te geven, de temperatuur te nemen opdat die constant en optimaal blijft, en het gewicht en de ontlasting bij te houden. We maakten dus samen met het personeel een formulier om dagelijks al die zaken te monitoren. Dit soort procedure was niet gekend, maar een deel van de vroedvrouwen deed hun best het te implementeren. Op een week tijd kan je niet verwachten dat je veel langdurige en grootse veranderingen kan teweegbrengen, maar het is altijd een begin. Daarom is opvolging heel belangrijk zodat we de vooruitgang kunnen zien en betere zorg kunnen aanreiken aan de mensen en baby’s.

Benieuwd naar meer ervaringen van onze vrijwilligers?

Laatste aanpassing: 28 april 2022