Cijfers tonen aan dat ziekenhuizen met ervaring opmerkelijk meer kans bieden om bij pancreaskanker de operatie te overleven en van de ziekte te genezen. Pancreaschirurgen deden tien jaar geleden al een oproep om de ingreep enkel te laten plaatsvinden in centra die meer dan 10 ingrepen per jaar doen. Toch is dat criterium in 2014 nog niet doorgevoerd. Naar aanleiding van een symposium pleit prof. dr. Baki Topal van UZ Leuven voor een snelle beslissing op het vlak van pancreasingrepen: “Patiënten met zo weinig overlevingskansen moeten een maximale kans krijgen.”

1 op de 10 overlijdt door complicaties

Pancreaskanker is een ziekte met weinig overlevingskansen. De enige kans op genezing is een operatie. Een chirurgische verwijdering van een tumor in de kopregio van de pancreas is een van de meest voorkomende pancreasingrepen in België. Het is een complexe operatie met hoog risico op ernstige verwikkelingen. Cijfers uit de periode 2000-2004 toonden al aan dat het merendeel van de Belgische ziekenhuizen de ingreep minder dan 10 keer per jaar deed, sommige zelfs maar 1 of 2 per jaar. De gemiddelde kans op overlijden door complicaties van die operatie was gemiddeld 8,4 procent voor heel België. Bijna 1 op de 10 patiënten overlijdt dus na de operatie door complicaties in het ziekenhuis, niet door de ziekte zelf.

Expertise en overlevingskansen

Internationale en Belgische cijfers tonen aan dat de kans op overleving stijgt naarmate het ziekenhuis meer expertise en ervaring heeft. Centra die minder dan 10 ingrepen per jaar doen, hebben een mortaliteitscijfer van 11 tot 12 procent. Centra die meer dan 10 ingrepen per jaar uitvoeren, hebben een overlijdensrisico lager dan 6 procent. Pancreaschirurgen deden tien jaar geleden al een oproep om de ingreep enkel te laten plaatsvinden in centra die meer dan 10 ingrepen per jaar doen. Toch is dat criterium in 2014 nog niet doorgevoerd. Ook de cijfers voor overlijdenskansen na de ingreep bleven onveranderd.

Rapport KCE

Enkele weken geleden nog stelde ook het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) in een nieuw rapport dat zeldzame en complexe kankers enkel behandeld zouden mogen worden in erkende ziekenhuizen.

Referentiecentrum

UZ Leuven doet met bijna 100 pancreasoperaties de meeste ingrepen per jaar in België. Het overlijdensrisico door complicaties na de operatie ligt op 2 procent. Dat zet het Leuvense ziekenhuis bij de wereldtop.

Meer dan 1.000 operaties sinds 2000

In een symposium deze week blikt het ziekenhuis terug op meer dan duizend pancreasverwijderingen na het jaar 2000. Naar aanleiding van de nieuwe aanbevelingen van het KCE, hoopt pancreaschirurg prof. dr. Baki Topal dat in het belang van de patiënten snel werk gemaakt zal worden van de voorgestelde criteria. “Naast betere overlevingskansen zal de centralisatie van zeldzame en complexe kankers tot enkele expertcentra ook meer mogelijkheden bieden voor kankeronderzoek. Door patiënten te groeperen, heb je meer weefsel en materiaal om onderzoek op te doen. Dat creëert meer mogelijkheden voor vroegtijdige diagnose en efficiëntere behandeling.”