De test, die al decennia wordt gebruikt bij transplantatienieren, geeft geen bruikbare informatie over de kwaliteit van de nieren.
De test, die al decennia wordt gebruikt bij transplantatienieren, geeft geen bruikbare informatie over de kwaliteit van de nieren.

Onderzoekers van UZ Leuven en van de KU Leuven hebben aangetoond dat een test die al decennia lang wordt gebruikt bij niertransplantatiepatiënten, onvoldoende informatie oplevert om systematisch te worden gebruikt.

Geen weerspiegeling van kwaliteit

Wereldwijd wordt de intrarenale weerstandsindex gemeten door een Doppler-echografie. De curve van de bloedflow in de interlobaire slagaders van de transplantatienier wordt gebruikt om een inschatting te maken van de kwaliteit van de getransplanteerde nier.

Eerdere studies suggereerden dat een hoge weerstandsindex een uiting is van een verhoogd risico op transplantatienierfalen. De Leuvense studie, gedeeltelijk verricht in het kader van het eindwerk van dr. Line Heylen, kon aantonen dat er geen verband bestaat tussen het verlies van de transplantatienierfunctie en de gemeten intrarenale weerstandsindex. Evenmin blijkt er een verband te zijn met de levensduur van transplantatienieren. Door op regelmatige tijdstippen biopsies uit te voeren van de transplantatienieren van een grote groep patiënten, en die te vergelijken met de weerstandsindex die op hetzelfde moment werd gemeten, konden de wetenschappers bovendien aantonen dat de weerstandsindex geen weerspiegeling is van de kwaliteit van een transplantatienier.

De onderzoekers toonden wel aan dat de weerstandsindex afhankelijk is van de leeftijd van de ontvangers van de transplantatienieren alsook van de bloeddruk en inname van bloeddrukverlagende medicatie. Meer nog, de weerstandsindex van transplantatienieren is geassocieerd met het risico op overlijden van een ontvanger, maar weerspiegelt niet hoe lang de nier nog zal functioneren, in tegenstelling tot wat eerdere studies suggereerden.

Routinetest in vraag gesteld

Prof. dr. Maarten Naesens: “Onze bevindingen zijn van groot belang voor alle niertransplantatiepatiënten, omdat we een routinetest in vraag stellen. Vaak zijn artsen geneigd om therapeutische beslissingen te nemen op basis van een traag oplopende weerstandsindex bij stabiele transplantatienierwerking. Ook worden allerlei conclusies getrokken uit de vaststelling dat de weerstandsindex bij jonge patiënten laag is, of omgekeerd, hoog is bij oudere patiënten. Onze analyse leert ons dat voorzichtigheid geboden is en dat we deze resultaten heel anders moeten interpreteren. Het systematisch meten van de intrarenale weerstandsindex in transplantatienieren leert ons eigenlijk heel weinig, zeker bij stabiele patiënten.”

Weerstandsindex verhoogd bij acute transplantatienierdysfunctie

Bij acute vermindering van de transplantatienierfunctie stelden de onderzoekers vast dat de weerstandsindex wel hoger is dan bij stabiele transplantatienierfunctie. Deze hogere weerstandindex was in verband te brengen met enerzijds acute tubulusnecrose en anderzijds met acute antistof-gemedieerde afstoting van de transplantatienieren. Prof. dr. Maarten Naesens: “Hoewel een verhoogde weerstandsindex bij een acute vermindering van de transplantatienierfunctie dus wel kan wijzen op onderliggende histologische afwijkingen, blijft het essentieel om een nierbiopsie uit te voeren. Zo kan de oorzaak van de functievermindering worden vastgesteld. Het Doppler-onderzoek helpt ons dan ook weinig in de diagnostiek”.

Niet-getransplanteerde nieren

De resultaten worden vandaag gepubliceerd in het gerenommeerde New England Journal of Medicine. “Ze zijn niet alleen van belang voor niertransplantatiepatiënten. Deze studie werpt potentieel ook een nieuw licht op de waarde van het meten van de intrarenale weerstandsindex in nieren die niet getransplanteerd werden. Ook hier werd tot nu toe verondersteld dat deze weerstandsindex een intrinsieke kwaliteit van de nieren weerspiegelt. Hoewel verder onderzoek noodzakelijk is, suggereert onze studie dat dit waarschijnlijk niet het geval is. Ook hier is het waarschijnlijk dat centrale hemodynamische effecten belangrijker zijn dan lokale renale factoren in de waarde van de weerstandsindex“, besluit prof. dr. Maarten Naesens.

Deze studie is het resultaat van intensieve samenwerking tussen de diensten nefrologie, abdominale transplantatiechirurgie, radiologie en pathologische ontleedkunde van UZ Leuven, gesteund door de Leuvense Samenwerkende Groep voor Niertransplantatie. Dit Vlaamse netwerk van dialysecentra die geaffilieerd zijn met UZ Leuven laat toe om hoogstaande klinische zorg voor niertransplantatiepatiënten te combineren met internationaal gelauwerd wetenschappelijk onderzoek.

Meer informatie