Endometriose: blijf er niet mee rondlopen

Endometriose is een chronische ziekte die naar schatting bij tien procent van alle vrouwen in de vruchtbare levensfase in meer of mindere mate voorkomt. Bij vrouwen die lijden aan endometriose, hecht het baarmoederslijmvlies zich buiten de baarmoederholte aan verschillende organen. Deze verklevingen kunnen ernstige chronisch pijnklachten veroorzaken en hebben voor vele vrouwen een grote negatieve impact op hun dagelijks leven. Endometriose is ook een veelvoorkomende oorzaak van vruchtbaarheidsproblemen.

Adolescenten doorgelicht

Professor D'HoogheOndanks de pijn blijven endometriosepatiënten gemiddeld acht jaar met symptomen rondlopen voordat de diagnose  wordt gesteld en een behandeling wordt opgestart. Veelal wordt de erge menstruatiepijn als 'normaal' afgedaan door familieleden of gezondheidswerkers en wordt het probleem vaak onnodig gerelativeerd of onderschat. Prof. dr. Thomas D'Hooghe: "Uit studies blijkt dat de ziekte ook kan voorkomen tijdens de puberteit en de adolescentiejaren. In Leuven lopen nu twee projecten die zich richten op deze leeftijdsgroep. We willen dat meisjes die pijnlijke menstruatieklachten hebben die ze niet met pijnstillers onder controle krijgen of waarbij een proeftherapie met pil niet helpt, niet met de klachten blijven rondlopen. We streven ernaar dat ze zich wenden tot een endometrioseconsultatie voor verder onderzoek. We weten immers op basis van eerdere studies dat van deze groep 60 tot 75 procent endometriose zal hebben. Op de consultatie kunnen we de verschillende mogelijkheden van diagnose en behandeling van endometriose samen met de meisjes en hun ouders bespreken, en zo nodig een laparoscopische ingreep voorstellen."

 

 

 

Vroegtijdige detectie

"De vraag is natuurlijk of vroege diagnose en behandeling ook verdere progressie kan indijken", oppert professor D'Hooge. "Hierover zijn momenteel nog onvoldoende gegevens voorhanden. Wat we wel al weten is dat de meeste vrouwen die op 35-, 40-jarige leeftijd met een zware vorm van endometriose te kampen hebben - dit is de invasieve vorm die ook de darm en blaas aantast - zich sterk herinneren dat de klachten al begonnen in hun adolescentiejaren. Het is vanuit dit gegeven dat onze Leuvense projecten tot stand zijn gekomen: kunnen wij vroegtijdig endometriose detecteren bij jongeren met belangrijke menstruatiepijn, en kan vroegtijdige behandeling van deze - meestal nog beperkte - endometriose de ontwikkeling van de zwaarste vorm tegengaan? Samen met prof. dr. Karel Hoppenbrouwers van het departement Jeugdgezondheidszorg van de KU Leuven, zijn onderzoeksteam en de scholen van de Leuvense regio zijn we twee onderzoeksprojecten opgestart. In een eerste studie waarvan de resultaten nog niet zijn gepubliceerd, zijn we nagegaan in de Leuvense secundaire scholen en bij Leuvense eerstejaarsstudenten KU Leuven wat de prevalentie is van pijnlijke menstruatie die weerstandig is tegen pijnstillers en/of piltherapie. Hier kwamen we uit op een cijfer van 1 op 20, dus ongeveer één meisje per klas. Voor deze groep moeten we dus extra aandacht hebben omdat zij een grote kans maken om endometriose te ontwikkelen. Zij zouden door hun huisarts of gynaecoloog standaard moeten doorverwezen worden naar een expertcentrum endometriose dat ook vertrouwd is met de vroegtijde (h)erkenning van endometriose bij adolescenten."

 

 

 

Verschillende vormen van endometriose

 

 

 

Gericht doorverwijzen

Professor D'Hooghe: "De andere studie, die geleid werd door professor Karel Hoppenbrouwers, onderzocht de prevalentie van menstruatieklachten bij nog jongere meisjes, meisjes van 12, 13 jaar. Ook hier was er een grote groep die zo'n pijnlijke maandstonden heeft dat zelfs hun sociale activiteiten en dagelijks leven beïnvloed wordt en waarbij pijnstillers geen oplossing bieden - bij deze leeftijd wordt dikwijls nog niet gestart met een therapie van orale contraceptie. Ook deze meisjes moeten de weg vinden naar een expertcentrum als hun klachten niet verbeteren met pijnstillers, of erger worden. Op basis van deze twee studies hebben we trouwens een vragenlijst ontworpen die nu nog gevalideerd moet worden en daarna kan gebruikt worden door huisartsen, CLB's enzovoort om zo jonge patiënten gericht te kunnen doorverwijzen."

 

 

 

Resultaten op lange termijn

"De studie bij de 12-jarigen maakt trouwens deel uit van de JOnG! Studie van de Vlaamse overheid die een grote groep van kinderen over een hele lange periode volgt. We zullen dus over deze groep meisjes blijvend gegevens verkrijgen en zo ook de evolutie op lange termijn kunnen opvolgen. Dit is belangrijk om het verloop van de ziekte en de aandoening zelf beter te leren begrijpen. Momenteel is het immers nog een raadsel waarom sommige vrouwen een hele erge vorm ontwikkelen en dat bij andere de klachten beperkt of zelfs afwezig zijn," besluit professor D'Hooghe.

 

 

 

Endometriosis center of excellence UZ Leuven 

Sinds oktober vorig jaar is alle endometriosezorg in UZ Leuven - vruchtbaarheidsproblemen, pijnbehandeling, opvolging van adolescenten - geconcentreerd in één expertcentrum. Dit centrum brengt alle disciplines samen die met endometriose te maken hebben. Het gaat onder meer over endometriosechirurgie (in een multidisciplinair team onder leiding van dr. Meuleman), medische behandeling, beeldvorming via gynaecologische echografie en radiologische testen, fertiliteitsbehandeling en pijnmanagement. Het centrum wordt gecoördineerd vanuit de afdeling reproductieve geneeskunde (prof. dr. D'Hooghe) en de afdeling benigne gynaecologie (prof. dr. Timmerman). 

 

 

 

Maak je je na het lezen van dit artikel zorgen of heb je vragen over endometriose? Neem gerust contact op met de endometriose-consultatie op het nummer 016 34 36 50.

 

 

 

Meer informatie