Nieuw behandelschema voor vroege reumatoïde artritis
Nieuw behandelschema voor vroege reumatoïde artritis

Een nieuw behandelschema met klassieke medicijnen geeft uitmuntende resultaten bij een beginnende reumatoïde artritis, zo toont een studie van de Leuvense reumatologen aan.

Cobra-Slim

Cobra-Slim is de naam voor een behandelmethode waarbij metotrexaat wordt gecombineerd met een afbouwdosis cortisone. Zeven op de tien patiënten krijgt de ziekte daarmee onder controle. Cruciaal is om er snel bij te zijn: in Vlaanderen wachten patiënten vaak te lang om naar de dokter te gaan.

Onder leiding van prof. dr. Patrick Verschueren deden reumatologen uit alle Vlaamse provincies onderzoek naar de best mogelijke behandeling van de ziekte met reumageneesmiddelen die al lang beschikbaar zijn. Tegenwoordig zijn de zogenaamde biologicals, meer gesofisticeerde biotechnologische geneesmiddelen, een trend in de bestrijding van reumatoïde artritis (RA). Die producten boeken uitstekende resultaten, maar zijn erg duur en worden daarom alleen terugbetaald als klassieke antireumatica niet werken. Eerder onderzoek toonde aan dat bij vroege RA een intensieve behandelmethode gebaseerd op een combinatie van bestaande antireumatica en cortisone even efficiënt is als een behandeling met biologicals*. In UZ Leuven wordt dit verder onderzocht door het multidisciplinaire reumateam.

Grootschalig onderzoek

Onder de naam CareRA (care for early reumatoid arthritis) organiseerde de dienst reumatologie van UZ Leuven, met de steun van de Vlaamse overheid, voor het eerst een grootschalig onderzoek naar verschillende behandelmethodes in twaalf centra in Vlaanderen. Proefpersonen kregen een cocktail van medicijnen in verschillende dosissen. Daarnaast keken de onderzoekers of de voorgestelde behandelschema’s haalbaar zijn om ook in privé-reumatologiepraktijken of kleinere ziekenhuizen te gebruiken.

Professor Verschueren: “Ons behandelmodel is gebaseerd op het Cobra-schema, een combinatie van klassieke reumamedicijnen en cortisone. De huidige geneesmiddelen voor RA zijn vaak efficiënt, maar werken traag. Het is aangetoond dat het belangrijk is de ziekte van in het begin een stevige tik te geven, om de artritis bij wijze van spreken lam te leggen. Dat kan door middel van cortisoneproducten die krachtig ontstekingsremmend zijn. Wij werken daarbij volgens het stepdown-principe: beginnen met een hoge dosis, afbouwen naar lagere dosissen over zes weken en volledig stoppen na zes maanden. De cortisone is daarbij cruciaal om de periode te overbruggen tot wanneer de antireumatica beginnen te werken.”

3 Cobra-therapieën

Proefpersonen kregen drie varianten van het originele Cobra-schema. Het onderzoek dat twee jaar liep, maakt nu zijn eerste resultaten bekend. “De drie Cobra-therapieën werken ongelofelijk goed: patiënten waren in 70 procent van de gevallen klachtenvrij. Een vrij uniek resultaat in de onderzoekswereld”, aldus professor Verschueren. Interessant is dat de variant Cobra-Slim, met metotrexaat en de laagste dosis cortisone, even efficiënt is en voor de helft minder neveneffecten bij patiënten zorgde dan de twee andere behandelschema’s met hogere dosissen cortisone en combinaties van antireumaproducten. “Ook dat is een belangrijk resultaat, aangezien patiënten met reumatoïde artritis er vaak tegenop zien om veel medicijnen te gaan slikken.”

Belangrijk is om snel van start te gaan met een behandeling. Professor Verschueren: “Bij reumapatiënten leeft de perceptie dat ze niet kunnen geholpen worden, mensen beschouwen het vaak als een ziekte waar niets tegen te beginnen valt. Daarom wachten ze vaak te lang vooraleer naar de dokter te gaan. Een spijtige zaak, want de schade die RA aanricht, is onherstelbaar. Hoe vroeger je erbij bent, hoe meer kans dat de ziekte onder controle blijft.”

Gezondheidsbudget

Ook voor het gezondheidsbudget in Vlaanderen is de Leuvense studie goed nieuws. “Terwijl een klassiek reumageneesmiddel weinig kost, lopen de biotechproducten al snel op tot 15.000 euro per jaar per patiënt. De nieuwe producten werken uitstekend bij patiënten bij wie de klassieke reumaproducten onvoldoende of niet meer werken. Maar het is niet nodig om ze onmiddellijk voor te schrijven bij patiënten die perfect geholpen kunnen worden met bestaande geneesmiddelen. We moeten er op een verstandige manier mee omgaan: nieuw is niet altijd beter.”

Meer informatie

Het onderzoek werd ook gepubliceerd in Annals of the Rheumatic Diseases.