Wat is een stoma?
Wat is een stoma ?
Een stoma is een onnatuurlijke opening, al of niet kunstmatig, die een lichaamsholte met de buitenwereld verbindt; bv. stoma van de dikke darm (= colostoma), stoma van de luchtpijp (= tracheostoma), stoma van de urinewegen (= urostoma), enz. In deze uiteenzetting worden enkel de stomata voor de ontlasting en de urinelozing besproken.
In de groep van de stomata onderscheidt men continent stoma en incontinent stoma.
Continent stoma:
Een continent stoma is een kunstmatige uitgang voor ontlasting of urine, waarbij u het vermogen hebt om de ontlasting of de urinelozing op te houden. In sommige situaties moet u gebruik maken van hulpmiddelen om tot een ontlasting of een urinelozing te komen.
Incontinent stoma:
Een incontinent stoma is een kunstmatige uitgang voor ontlasting of urine, waarbij u het onvermogen hebt om de ontlasting of de urinelozing op te houden. U hebt steeds hulpmiddelen nodig om de ontlasting of urinelozing op te vangen.
Welke stoma u zal krijgen hangt af van verschillende factoren. Uw behandelende arts zal met u de verschillende mogelijkheden bespreken die hij kan uitvoeren.
Soorten stoma
Continent stoma
- Appendicostomie / Caecostomie
Een appendicostomie is een kleine kunstmatige opening ter hoogte van de navel, gevormd met de appendix of een stuk weefsel van het caecum (= begin van de dikke darm). De opening staat in verbinding met de dikke darm. Door middel van een sonde (deze wordt in de appendicostomie opgeschoven), wordt een hoeveelheid water in de dikke darm gebracht (= lavement). Nadien maakt u op een natuurlijke wijze uw ontlasting. Deze ingreep wordt voornamelijk uitgevoerd indien u incontinentieproblemen hebt met de sluitspieren van de anus of als u ernstige obstipatieproblemen hebt ten gevolge van een darmaandoening. - Acticon Neosfincter
De Acticon Neosfincter is een anale sfincterprothese die de functie van de anale sfincterspier nabootst. Deze wordt door de chirurg geïmplanteerd zodat u vrijwel een normale beheersing van de stoelgang kan terugkrijgen. Deze ingreep wordt voornamelijk uitgevoerd indien u incontinent bent voor stoelgang door een onvoldoende werking van de sfincterspier. - Artificiële urinaire sfincter - AMS 800
De artificiële urinaire sfincter is een blaassfincterprothese die de functie van de blaassfincter nabootst. Deze wordt door de chirurg geïmplanteerd zodat u vrijwel een normale beheersing van de urine heeft. Deze ingreep wordt voornamelijk uitgevoerd indien u incontinent bent voor urine door een onvoldoende werking van de sfincter. - Blaasvergroting
Door ziekte is het mogelijk dat de blaasspier onvoldoende werkt. Bij een blaasvergroting (of vergrotingsplastie van de blaas) wordt met behulp van een stuk dunne darm de blaas vergroot. Een grotere hoeveelheid urine zal kunnen worden opgehouden. Aangezien deze vergrote blaas niet kan samentrekken, dient de urine door buikpers en/of het plaatsen van een sonde te worden uitgescheiden. - Colo - Anale J Pouch
Het rectum (= laatste stuk van de dikke darm) wordt weggenomen, met behoud van de anale sfincters. Van het boven liggende deel van de dikke darm wordt een reservoir gemaakt (zoals het vroegere rectum) en aangesloten op het anale kanaal. Door middel van deze operatie behoudt u een vrij normaal stoelgangspatroon. De arts kan een tijdelijk stoma (ileostoma) aanleggen, om het nieuwe reservoir voldoende te laten genezen. - Gracillis Neosfincter
Een Gracillis Neosfincter is een ingreep waarbij een nieuwe anale sfincter wordt gemaakt, door gebruik te maken van een spier van de dij. Bijkomend wordt er een gracillusstimulator geplaatst bestaande uit electroden, die de nieuwe sfincter stimuleren. Een neurostimulator (soort van pacemaker) is een apparaatje dat operatief onder de buikwand wordt aangebracht. De stimulator wordt aangesloten op de zenuw die de gracillisspier stimuleert. De stimulator bestaat uit 2 delen. Een deel onder de huid en een uitwendig apparaatje. Het uitwendig apparaatje wordt op de buik geplaatst ter hoogte van het inwendige apparaatje. Door het apparaatje te activeren loopt er een stroompje naar de zenuw van de gracillisspier, waardoor deze op zijn beurt de gracillisspier activeert. Deze ingreep wordt voornamelijk uitgevoerd indien u incontinent bent voor stoelgang door een onvoldoende werking van de sfincterspier. - Ileo - Anale J Pouch
De volledige dikke darm wordt verwijderd, met behoud van de anale sfincters. Van het laatste stuk van de dunne darm wordt een reservoir gemaakt (ongeveer zoals het vroegere rectum) en aangesloten op het anale kanaal. Door middel van deze ingreep kunt u op natuurlijke wijze stoelgang maken. De arts kan een tijdelijk stoma (ileostoma) aanleggen, om het nieuwe reservoir voldoende te laten genezen. - Mainz Pouch
Door ziekte is het mogelijk dat de blaasspier onvoldoende werkt. Bij het aanleggen van een Mainz Pouch wordt er een kunstmatige uitgang gemaakt om de urine af te voeren. Met behulp van een stukje dunne darm, dikke darm en blinde darm (= appendix) wordt een nieuw reservoir gemaakt. De twee urineleiders worden hierop ingeplant. In dit nieuwe reservoir wordt de urine verzameld. Aangezien dit reservoir niet kan samentrekken, dient de urine door het plaatsen van een sonde via de navel, 4 à 5 maal per dag te worden geledigd. - Neurostimulator van de blaas
Een neurostimulator (soort van pacemaker) is een apparaatje dat operatief onder de buikwand wordt aangebracht. De stimulator wordt aangesloten op de zenuw die de blaasspieren stimuleert. De stimulator bestaat uit 2 delen. Een deel onder de huid en een uitwendig apparaatje. Het uitwendige apparaatje wordt op de buik geplaatst ter hoogte van het inwendige apparaatje. Door het apparaatje te activeren loopt er een stroompje naar de zenuw van de blaasspieren, waardoor deze op zijn beurt de blaasspieren activeert. Deze ingreep wordt voornamelijk uitgevoerd indien u incontinent bent voor urine door een onvoldoende werking van de sfincterspier. - Vervangblaas
Door ziekte is het mogelijk dat de blaasspier onvoldoende werkt. De blaas, en bij de man ook de prostaat, worden verwijderd. Er wordt een vervangblaas gemaakt van een stuk dunne darm. De twee urineleiders worden hierop ingeplant. In deze nieuwe blaas wordt de urine verzameld. Aangezien de vervangblaas niet kan samentrekken, dient de urine door buikpers en/of het plaatsen van een sonde te worden uitgescheiden.
Incontinent stoma
- Colostoma
Wegens een darmaandoening kan het noodzakelijk zijn een kunstmatige uitgang voor stoelgang aan te leggen (stoma of stomie genoemd). De dikke darm wordt operatief naar buiten gebracht en aan de huid gehecht. Deze ingreep noemt men een colostomie. De ontlasting, die via deze opening wordt gemaakt, heeft men niet onder controle, zodat een opvangsysteem voor de stoelgang noodzakelijk is. Een colostomie kan tijdelijk of blijvend zijn. - Ileostoma
Wegens een darmaandoening kan het noodzakelijk zijn een kunstmatige uitgang voor stoelgang aan te leggen (stoma of stomie genoemd). De dunne darm wordt operatief naar buiten gebracht en aan de huid gehecht. De ontlasting, die via deze opening wordt gemaakt, heeft men niet onder controle, zodat een opvangsysteem voor de stoelgang noodzakelijk is. Deze ingreep noemt men een ileostomie. Een ileostomie kan tijdelijk of blijvend zijn. - Urostoma - Bricker operatie
Wegens een blaasaandoening wordt er een kunstmatige uitgang gemaakt om de urine af te voeren. Met behulp van een stuk dunne darm van 10 à 15 cm wordt een nieuwe uitgang (= urostoma) gemaakt aan de rechter zijde van het lichaam. De twee urineleiders worden hierop ingeplant en zorgen voor een continue afvloei van urine via de stoma.
