Luisterend aanwezig zijn
Katelijne Stuyck
09-09-11
Luisterend aanwezig zijn
Woordje van de pastor - door Katelijne Stuyck
Een oudere vrouw vertelt hoe moeilijk ze het heeft nu haar man overleden is. Meer dan zestig jaar heeft hij voor haar, een nierpatiënte, gezorgd en ik zie de verbazing op haar gezicht als ze beseft dat ze al een jaar leeft zonder hem aan haar zijde. Ze vertelt over de vogels die ze elke dag kruimels geeft. Over de nieuw buren, twee mannen, die haar dagelijks komen groeten en haar mening vragen over de nieuwe gerechten die ze uitproberen.
De vraag wat lijden en dood met mensen doet, wat de zin is van het leven moet hier in het ziekenhuis niet gesteld worden. Het antwoord komt ongevraagd, gewoon door luisterend aanwezig te zijn.
In het ziekenhuis: tijd om stil te staan
Een jaar geleden maakte ik de overstap van de school naar het ziekenhuis. Ik probeer me de sfeer van de eerste schooldag terug voor ogen te halen: de spanning en de opwinding. Maar een jaar ziekenhuis heeft de herinnering reeds vervaagd. Tijdens de lessen godsdienst probeerde ik jongeren te laten nadenken over hoe zij tegen hun leven aankijken, over wat eindigheid voor hen betekent. Ik botste daarbij vaak op de grenzen van het schoolsysteem. Door het belsignaal werden pakkende getuigenissen afgebroken en jongeren die nog maar net in hun ziel hadden laten kijken, werden dringend in de wiskundeles verwacht. Hoe anders is de situatie nu in het ziekenhuis, hier hebben mensen tijd om stil te staan bij wat hen ten diepste beroert…
Mij werd gevraagd om pastor te zijn voor de hemodialyse patiënten, mensen die drie keer per week een halve dag aan het dialysetoestel liggen. Sommigen hebben uitzicht op een niertransplantatie, zij leven met hoop op een nieuwe toekomst. Anderen weten dat zij afhankelijk zijn van de dialysetherapie en zonder geen levensverwachting meer hebben.
Lotgenootschap op hemodialyse
Op de hemodialyseafdeling hangt een bijzondere sfeer. Het is als het ware een groepsgebeuren. Ongeveer dezelfde mensen zien elkaar terug, drie keer per week. Hoe verschillend ze ook zijn, van 20 tot 90 jaar, man, vrouw, arbeider of hoogopgeleid, Vlaming of Nepalees, er is één ding dat hen allemaal verbindt: de nieren die niet voldoende werken. Soms worden mensen tijdens een dialysesessie onwel, krijgen ze krampen of maakt hun bloeddruk sprongen. Na de sessie keren ze vaak vermoeid terug naar huis en hebben ze enige tijd nodig om te recupereren.
Gelukkig verlopen de meeste dialysesessie probleemloos. Maar af en toe zijn er complicaties omdat ze te veel gedronken hebben en er te veel vocht moet verwijderd worden op een te korte tijd. Mensen die dialyse volgen, zijn gebonden aan een onwaarschijnlijk dieet. Veel van wat in normale omstandigheden als gezond wordt beschouwd, is voor hen niet aangewezen. Ze mogen maar weinig drinken, veel fruit en groenten zijn taboe. De bloedanalyse is onverbiddelijk maar geeft ook kansen om minder afvalstoffen te produceren zodat hun levensverwachting en kwaliteit gaat stijgen
Ik luister naar deze mensen en ze vertellen mij waar ze de kracht halen om verder te doen. Een man vertelt mij dat hij soms 's nacht totaal ontredderd wakker wordt en dan vraagt hij zijn vrouw om hem vast te pakken. Zo komt hij weer tot rust. Een Albanese vrouw beschrijft haar droom van een bron in haar vaderland met het meest heldere water. Vertellend van dat water zie ik hoe het haar dorst lest. Een jonge man verwoordt hoeveel deugd het doet dat hij samen met een verpleegster naar huis kan sporen. Een dame laat me fier weten dat haar huisdokter langs kwam om zijn pasgeboren baby te tonen.
Regelmatig word ik aangesproken door bezorgde lotgenoten die mij signaleren wie het moeilijk heeft. Af en toe wordt de vraag gesteld om te stoppen met de dialyse. Het is een verzoek dat angst veroorzaakt, dat iedereen uit het lood slaat. Het vergt dan heel veel moed van alle betrokkenen om de vraag niet weg te wuiven.
Tochtgenoten
Collega's polsen vaak of het niet moeilijk is een gesprek te voeren als er geen privacy is. Ik heb echter het gevoel dat deze mensen geen echte geheimen voor elkaar hebben. Doordat ze lotgenoten zijn, is er ook een grote vertrouwelijkheid. Daarom is er ook echt verdriet als één van hen afhaakt. Er wordt samen gerouwd.
De verpleging, verzorgenden, assistenten en diëtisten op de afdeling zijn als tochtgenoten, vertrouwde gezichten. Zij lopen de moeilijke weg vaak mee tot het einde en kijken tevreden terug als ze mensen op een goede manier kunnen begeleiden bij een moeilijk afscheid. Af en toe is dit einde een geslaagde transplantatie en dan is er oprecht vreugde.
In de UZ Leuven werken 11 pastores. Katelijne is één van hen. U kunt met een pastor contact opnemen via de verpleegeenheid of via het secretariaat, tel. 016 34 86 20.
- Vraag een gesprek met een pastor aan
- Reageer op dit artikel: mail Katelijne
Print
Stuur door