Nieuwe moleculaire PSMA-tracer om moeilijk opspoorbare uitzaaiingen bij prostaatkanker in beeld te brengen.
Nieuwe moleculaire PSMA-tracer om moeilijk opspoorbare uitzaaiingen bij prostaatkanker in beeld te brengen.

In UZ Leuven werd een nieuwe moleculaire gallium-68-PSMA-tracer gebruikt om moeilijk opspoorbare uitzaaiingen bij prostaatkanker in beeld te brengen via een PET-scan.

Sneller gepersonaliseerde behandeling

Het is de eerste keer dat die gebruikt wordt bij patiënten in Vlaanderen. De techniek is een doorbraak voor patiënten die al voor prostaatkanker behandeld werden en na verloop van tijd opnieuw een stijging van hun PSA-waarden zien: zij kunnen rekenen op een veel vroegere en gepersonaliseerde behandeling.

Patiënten die voor prostaatkanker behandeld werden, bijvoorbeeld door prostaatchirurgie of bestraling, vertonen vaak na enkele jaren terug een duidelijke stijging van PSA-waarden (prostaatspecifiek antigeen) in hun bloed. Die stijging betekent dat er ergens in het lichaam een uitzaaiing aan het groeien is of dat er lokaal herval is van de tumor. Met de gebruikelijke technieken kan men die uitzaaiingen meestal niet nauwkeurig genoeg opsporen. Bij sommige patiënten is de PSA-waarde zo laag dat een klassieke nucleaire botscan of radiologische CT of MRI niet kan bepalen waar de uitzaaiing zich bevindt. De uitzaaiing kan bijvoorbeeld in een zeer kleine klier of in het bot zitten, maar nog niet zichtbaar en dus niet behandelbaar zijn.

Nieuw: gallium-68-PSMA techniek

De gallium-68-PSMA techniek werd dit jaar al in enkele centra in Duitsland gebruikt met uitstekend resultaat. Voortaan kan dat ook in UZ Leuven: artsen van nucleaire geneeskunde en urologie onderzochten vorige week voor het eerst een patiënt met de nieuwe uiterst gevoelige beeldvormingstechniek. De arts spuit daarbij een licht radioactief gemerkte molecule in een ader van de patiënt. Die molecule bindt zich gericht aan het PSMA (prostaat specifiek membraan antigen)-eiwit dat in hoge mate aanwezig is in prostaatkankercellen en niet oinandere cellen in het lichaam. Een PET-scan brengt vervolgens de plaatsen in beeld waar die molecule voorkomt in het lichaam.

Internationale pilootstudies toonden aan dat de nieuwe beeldvormingstechniek het terugkeren van een prostaattumor nog veel beter kan detecteren dan de choline-PET-scan die nu meestal gebruikt wordt. Bij 30 tot 40 procent van de patiënten laat de klassieke choline-PET-scan ook geen tumor zien, vooral bij oorspronkelijk kleine prostaattumoren en lage PSA-waarden. In UZ Leuven is de nieuwe opsporingstechniek sinds kort beschikbaar voor patiënten met een lage, maar duidelijk stijgende PSA-waarde in het bloed, waarbij men een sterk vermoeden heeft dat ergens in het lichaam opnieuw tumorweefsel aan het groeien is.

Over prostaatkanker

Prostaatkanker is de meest voorkomende tumor bij mannen in België. Bij patiënten die hervallen na een eerste behandeling is het belangrijk zo vroeg mogelijk de exacte plaatsen van de uitzaaiing te lokaliseren, zodat een gerichte chirurgische of bestralingsbehandeling nog een heel gunstig effect kan hebben.

Meer info