UZ Leuven

De vruchtbaarheid van mannen en vrouwen kan ook beïnvloed worden door allerlei omgevings- en leefstijlfactoren en ook de leeftijd speelt een rol.

Bepaalde geneesmiddelen kunnen de vruchtbaarheid tijdelijk of blijvend in het gedrang brengen. Dat geldt zowel voor mannen als vrouwen. Bijzondere aandacht verdienen chemotherapie en bestraling (radiotherapie) bij de behandeling van kanker. Beide therapieën kunnen leiden tot definitieve steriliteit. Terwijl jonge mannen een voorraad zaadcellen kunnen laten invriezen vóór aanvang van de therapie is er voor vrouwen momenteel geen ideale oplossing. Wel gebeurt intensief onderzoek op dat vlak.

Een aantal pesticiden en chemicaliën lijkt bij frequent contact (bijvoorbeeld bij een beroepsmatige blootstelling) de zaadproductie aan te tasten.

Roken is bovendien schadelijk voor de vruchtbaarheid van vrouwen en verhoogt het risico voor een miskraam, vroeggeboorte, een laag geboortegewicht en wiegendood. Het effect van roken op de mannelijke vruchtbaarheid is minder duidelijk. Volgens sommige onderzoekers takelt het zaad van rokers opvallend sneller af dan het zaad van niet-rokers.

Alcoholmisbruik heeft eveneens een schadelijk effect op de vruchtbaarheid en op de ontwikkeling van de vrucht in de baarmoeder. Bij mannen kan zwaar alcoholgebruik de zaadproductie erg verstoren. Koppels die problemen hebben om kinderen te krijgen doen er naar alle waarschijnlijkheid goed aan om het alcoholgebruik te beperken tijdens de periode van kinderwens. De vrouw wordt geadviseerd volledig te stoppen tijdens de zwangerschap.

Ook het lichaamsgewicht lijkt een rol te spelen. Vrouwen met een normaal lichaamsgewicht worden gemiddeld sneller zwanger dan vrouwen met een te hoog of te laag gewicht. Bij mannen blijkt overgewicht ook effect te hebben op de vruchtbaarheid. Bovendien kan zwaarlijvigheid bij mannen een probleem vormen tijdens het vrijen.

Er zijn geen aanwijzingen dat speciale diëten een duidelijke invloed hebben op de vruchtbaarheid. Een goed gevarieerde, evenwichtige voeding is aangeraden voor iedereen, en zeker ook voor vrouwen met kinderwens.

De leeftijd, tot slot, is een erg belangrijk element in de vruchtbaarheid van een paar. Vooral de leeftijd van de vrouw heeft een grote invloed. Vrouwen zijn het meest vruchtbaar tussen de leeftijd van 20 en 30 jaar. Nadien neemt hun vruchtbaarheid stelselmatig af terwijl tegelijk het aantal miskramen toeneemt. Op 38 jaar bedraagt de kans op spontane zwangerschap per cyclus nog ongeveer 10 %. De kans dat die zwangerschap eindigt in een miskraam is flink toegenomen en ook de kans op een baby met Down-syndroom is verhoogd. Meer en meer wordt het duidelijk dat ook de vruchtbaarheid van mannen begint af te nemen vanaf de leeftijd van 45 jaar.

• Print
• Stuur door