10 veelgestelde vragen over wijsheidstanden aan prof. dr. Politis.
10 veelgestelde vragen over wijsheidstanden aan prof. dr. Politis.

Heeft iedereen wijsheidstanden? Laat men ze trekken voor ze uitbreken of wacht men beter af? Is de ingreep minder pijnlijk dan vroeger? 10 veelgestelde vragen over wijsheidstanden aan mond-, kaak- en aangezichtschirurg Constantinus Politis.

Worden wijsheidstanden sneller getrokken?

Ja. Het trekken van wijsheidstanden is een van de vaakst voorkomende ingrepen bij jongeren.

Zorgt een wijsheidstand voor problemen?

Een wijsheidstand breekt vaak maar gedeeltelijk door omdat er niet genoeg plaats is. Maar zo’n klein stukje tand is moeilijk om te poetsen. Men ziet meestal achter de tand een zakje zitten waar men niet bij kunt en waar etensresten zich verzamelen. Dat leidt tot infecties of een vieze smaak."

Waarom heeft men meer last dan vroeger?

Op de eerste plaats omdat het gebit van jongeren alsmaar beter wordt. Mooie en gezonde tanden zijn belangrijk in onze maatschappij. In tegenstelling tot pakweg dertig jaar geleden ontbreken er zelden tanden in het gebit van jonge mensen. Maar daardoor heeft de wijsheidstand, die altijd als laatste doorbreekt, vaak geen plaats meer.

Een tweede reden is dat in de evolutie van de mensheid het kaakbeen kleiner wordt. Honderdduizend jaar geleden waren onze kaken groter en was er plaats voor alle tanden. Omdat ons voedingspatroon verandert en we niet meer alle tanden nodig hebben om te kauwen, zullen ook bepaalde tanden kleiner worden en op termijn verdwijnen. Maar op dit moment zitten we in een tussenfase: de kaak wordt kleiner, maar de tanden niet. Onze wijsheidstanden vandaag zijn even groot als duizenden jaren geleden.

Waarom hebben sommige mensen geen last en anderen wel?

Bij lang niet iedereen komen wijsheidstanden tot ontwikkeling. Ook de voorkiezen breken trouwens niet bij iedereen door.

Maar een wijsheidstand kan ook doorbreken en toch geen problemen geven, bijvoorbeeld als men hem goed kunt reinigen en er genoeg plaats in de mond is.

Op welke leeftijd laat men meestal wijsheidstanden trekken?

Bij jongeren met een goed gebit zullen de wijsheidstanden vaak preventief getrokken worden, vooraleer ze andere tanden beschadigd hebben.

Oudere mensen komen pas als er klachten en infecties zijn, of als een wijsheidstand problemen geeft voor de andere tanden."

Is het nuttig om wijsheidstanden preventief te laten trekken?

Dat moet geval tot geval bekeken worden. Heel wat jongeren gaan tegenwoordig naar een orthodontist voor de zogenaamde ‘blokjes’ op hun tanden. De orthodontist ziet dan vaak al dat een wijsheidstand in de toekomst problemen kan geven. Een bijkomende reden om de ingreep op jonge leeftijd te doen, is dat een wijsheidstand in ontwikkeling nog geen gevormde wortel heeft. Daardoor kun je hem volstrekt veilig verwijderen. Maar als de wijsheidstand al een gevormde wortel heeft die dicht bij de onderste kaakzenuw ligt, bestaat het gevaar om bij het trekken die zenuw te raken.

Bij volwassenen ziet men dan ook vaker zenuwschade na de ingreep dan bij jongeren. Voor jonge mensen is het een makkelijke ingreep. Het bot is zachter, dus de tand is makkelijker te trekken. Ze hoeven geen verlof op het werk te nemen omdat ze nog naar school gaan en ze recupereren sneller omdat ze jong zijn. Dus er zijn een aantal argumenten om die wijsheidstanden op jonge leeftijd preventief te trekken."

Hoe ziet een specialist dat een wijsheidstand schade zal berokkenen?

Tegenwoordig is er een trend om wijsheidstanden te verwijderen als ze nog ‘in de kiem’ zitten. Anderen vinden dat je daarmee een aantal overbodige ingrepen doet. Het blijft voor alle specialisten een dilemma: hoe weet men of een wijsheidstand perfect in de mond zal komen en makkelijk te reinigen zal zijn? Dat is moeilijk te voorspellen. Als de tand uiteindelijk niet doorbreekt of makkelijk te reinigen is, was het niet nodig geweest hem te trekken. Maar er zijn nog wel meer zaken die preventief gebeuren: niet iedereen die een hoge bloeddruk heeft zal daar uiteindelijk last van krijgen, toch doen we er iets aan. Omdat het veel moeilijker is om de kwaal weg te krijgen als ze er is.

Vaak is het advies: wacht rustig af tot men een probleem ziet, bijvoorbeeld als de wijsheidstand begint te groeien in de richting van de onderkaakzenuw of als u pijn krijgt. Toch nog een bedenking: hoewel het trekken van wijsheidstanden een vervelende ingreep is, is er ook niets aan verloren om die tanden te missen. We hebben tegenwoordig voldoende goede tanden en kunnen de wijsheidstanden zonder probleem missen.

Laat men best wijsheidstanden trekken om scheve tanden te voorkomen?

Nee, het heeft geen zin om wijsheidstanden te laten verwijderen omdat de voorste tanden door wijsheidstanden schever zouden gaan groeien. Zelfs als men de wijsheidstanden trekt, kan men niet voorkomen dat de voorste tanden weer over elkaar zullen staan.

Het is wel zo dat als men een kleine mond heeft met relatief grote tanden, men de wijsheidstanden, als ze doorbreken, nooit op een grondige manier zult kunnen reinigen. Dat kunnen we als arts of orthodontist wèl voorspellen.

Is het trekken van een wijsheidstand makkelijk?

Het trekken van wijsheidstanden is gemakkelijker dan pakweg 20 jaar geleden. Op de eerste plaats is het nieuwe boormateriaal veel comfortabeler, zijn er betere operatielampen en kwamen er instrumenten specifiek om wijsheidstanden te trekken op de markt. De pijnmedicatie voor en na de ingreep is erop vooruitgegaan en er zijn goede ontstekingswerende middelen, waardoor de kans op infectie achteraf kleiner is. We hebben uitstekende plaatselijke verdoving en kunnen ook mensen onder sedatie brengen: daarbij krijgt men een intraveneuze verdoving langs de bloedbanen, waardoor men rustig wordt en geen last hebt van angst of pijn. Maar men kan wel nog spreken en men is bij bewustzijn.

Kwamen er de laatste tien jaar nog nieuwe inzichten over wijsheidstanden?

We weten nu veel beter dan vroeger welke wijsheidstanden een risico zijn voor zenuwbeschadiging bij het trekken en welke niet. Dat risicoprofiel kunnen we beter inschatten omdat de röntgenfoto’s verbeterd zijn. Dankzij de conebeam-CT-scan kunnen we nu de lokalisatie van de zenuw haarfijn bepalen. Er is ook een beter inzicht ontstaan in het ontstaan van verwikkelingen bij het verwijderen van wijsheidstanden. Studies bij tienduizenden patiënten tonen aan dat beschadiging van de onderkaakzenuw bijna uitsluitend voorkomt als de wortels van de wijsheidstanden in nauw contact staan met het zenuwkanaal van de onderkaak. Blijvende schade aan de zenuw is de meest gevreesde complicatie bij het trekken van een wijsheidstand, maar komt niet meer zo vaak voor.

Nog vragen?

Neem contact op met de dienst mond-, kaak- en aangezichtschirurgie.