UZ Leuven

Oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij mannen

Wanneer een zwangerschap uitblijft, ligt de oorzaak daarvan in ongeveer de helft van de gevallen bij de man. Heel wat factoren kunnen de vruchtbaarheid van mannen beïnvloeden. Sommige verstoren de zaadproductie, andere het zaadtransport.

Factoren die het zaadtransport in het gedrang kunnen brengen zijn onder meer erectiestoornissen (penis onvoldoende stijf of onvoldoende lang stijf voor normale geslachtsgemeenschap), vroegtijdige zaaduitstorting (zaad niet voldoende diep in de vagina), retrograde zaaduitstorting (zaad wordt niet naar buiten geloosd, maar komt in de blaas van de man terecht), en obstructie van de zaadafvoerwegen (geen zaadcellen in het ejaculaat, kan aangeboren zijn, bijvoorbeeld bij mucoviscidose, of verworven, bijvoorbeeld na sterilisatie).

Factoren die de zaadproductie kunnen verstoren - één van de belangrijkste redenen van verminderde vruchtbaarheid bij mannen - zijn hormonale stoornissen (gebrekkige hormonale stimulatie van de zaadcelproductie), een infectie of ontsteking van de teelballen (bofvirus of een seksueel overdraagbare aandoening zoals gonorroe), een zakaderbreuk (varicokèle of spatader in de balzak; komt frequent voor; gaat wellicht gepaard met lichte lokale temperatuurstijging die de rijping van zaadcellen nadelig beïnvloedt), littekenweefsel (na een verwonding of beschadiging van de balzak en de teelballen), een verdraaiing (torsie) van de teelballen (bloedtoevoer naar de teelballen afgekneld zodat ze afsterven; vergt snel ingrijpen), niet ingedaalde teelballen of andere afwijkende posities, genetische afwijkingen, een beschadigde afscheiding tussen de zaadkanaaltjes en het bloed (met rechtstreeks contact tussen zaadkanaaltjes en bloedvaten; afweercellen uit het bloed kunnen de zaadcellen vernietigen).

Toch is het belangrijk te beseffen dat in minstens de helft van de gevallen  geen goede medische verklaring kan worden gevonden voor verminderde vruchtbaarheid bij de man.