UZ Leuven

Het woord is afgeleid van het Grieks: ‘a’ betekent ‘niet’, ‘pneu’ betekent ‘lucht’. Het woord ‘apneu’ betekent dus letterlijk ‘geen lucht’. Er bestaan twee vormen van slaapapneu: centraal slaapapneu en obstructieve slaapneu.

Centraal slaapapneu

Centraal apneu komt relatief zelden voor. Bij centraal slaapapneu sturen de hersenen intermittent geen prikkel naar de ademspieren en stopt  de ademhaling tijdelijk. Soms hebben deze patiënten ernstig hart-, hersen- of nierlijden. Deze patiënten hebben hypersomnia, maar zullen ook vaak klagen over insomnia.

Obstructieve apneu: geen luchtverplaatsing maar wel inspanning om te ademen

Centrale apneu: geen luchtverplaatsing, geen inspanning om te ademen

Obstructieve slaapapneu

Wat is obstructieve slaapapneu?

"Obstructie betekent afsluiting"

In dit geval een afsluiting van de keel, de bovenste luchtweg.

Tijdens de slaap verslappen de spieren in de keelholte en wordt de keel kleiner. Dit komt bij iedereen voor, maar geeft zeker niet altijd aanleiding tot snurken of apneu. Sommige mensen hebben een kleinere keelopening of hebben een keelwand die verslapt is, zodat de keel gemakkelijker toevalt, met snurken en in het ergste geval apneu tot gevolg.

Overgewicht of obesitas speelt ook een grote rol, een toegenomen vetmassa zorgt ervoor dat de keel tijdens de slaap heel gemakkelijk dicht valt. Maar ook zonder overgewicht kan je er last van hebben door bijvoorbeeld: 

• vergrote amandelen,
• een vernauwd verhemelte,
• een onderkaak die te veel naar achter staat waardoor je tong in je keel wordt geduwd.

“Iedereen klaagt over mijn gesnurk”

Snurken kan het signaal zijn dat er iets mis is met de ademhaling tijdens de slaap of dat de luchtwegen niet volledig open zijn. Het snurkgeluid wordt veroorzaakt door geforceerd lucht te persen door vernauwde luchtwegen. Alles wat dan kan bewegen, zoals uw huig en zacht verhemelte, begint te  trillen.
Ongeveer dertig procent van de volwassenen snurkt. Intermittent snurken heeft niet steeds ernstige medische gevolgen.  Iedere nacht extreem luid snurken is echter de eerste indicatie van obstructieve slaapapneu. Het gaat meestal om zwaardere personen van middelbare leeftijd, maar ook mensen met een normaal gewicht kunnen obstructief slaapapneu hebben.

"Wat gebeurt er?"

Toenemende ademhalingsinspanningen om voldoende lucht door de toegevallen keel te krijgen, het dalen van het zuurstofgehalte het stijgen van koolstofspanning zorgen voor een wekreactie in de hersenen waardoor de keelspieren worden aangespannen. Als het inademen langer dan tien seconden wordt belemmerd, spreken we van een obstructieve apneu (volledige keelafsluiting) of hypopneu (gedeeltelijke keelafsluiting). Uiteraard komt dit bij iedereen tijdens de slaap wel eens voor. We noemen dit pas afwijkend als de apneus en hypopneus vaker dan vijf keer per uur voorkomen.

Wat zijn de gevolgen van een obstructieve slaapapneu?

• Tijdens langere of zeer frequent voorkomende ademstilstanden of ademverminderingen wordt het bloed niet voldoende van zuurstof voorzien. De zuurstofverzadiging kan in extreme gevallen zelfs zo dalen dat waarden bereikt worden die bijvoorbeeld op de top van de 8000 meter hoge Mount Everest optreden.
• U rust niet, integendeel u vecht om te ademen.
• U probeert immers lucht door de vernauwing te krijgen en dit in slechte omstandigheden (lage zuurstofwaarden). Na enkele jaren kan dit ernstige gezondheidsproblemen met zich meebrengen, zoals verhoogde bloeddruk, hartinfarct of hartfalen en/of herseninfarct.
• Onbewuste wekreacties onderbreken voortdurend de slaap en verstoren de natuurlijke slaapstructuur. Overdag geregeld in slaap vallen, extreme vermoeidheid en concentratiestoornissen maken het leven zwaar. Het risico op een ongeval in het huishouden, op het werk en tijdens het autorijden nemen toe.
• De lichaamsarbeid neemt toe. U probeert immers lucht door de vernauwing te krijgen en dit in slechte omstandigheden (lage zuurstofwaarden). Na enkele jaren kan dit ernstige gezondheidsproblemen met zich meebrengen, zoals verhoogde bloeddruk, hartinfarct of hartfalen en/of herseninfarct.

Hoe herken je een obstructieve slaapapneu?

• Luid onderbroken snurken: als de luchtwegen een tijdje afgesloten zijn, worden via een wekreactie in de hersenen de keelspieren aangespannen. Hierdoor gaat de luchtweg met een heftig snurkend geluid weer open.
• Slaperigheid overdag
• Andere tekenen: hoofdpijn ’s ochtends, concentratiestoornissen, karakterveranderingen, seksuele problemen of ’s nachts verschillende keren het bed uit moeten om te plassen. Zelfs hoge bloeddruk en hartritmestoringen, die tot nu toe onverklaarbaar waren, kunnen een gevolg zijn.

Wat doe je best?

Raadpleeg uw huisarts, hij zal vragen stellen en uw onderzoeken. U brengt best uw slaappartner mee naar de consultatie. Hij kan soms gemakkelijker vertellen wat er te horen of te zien is 's nachts.

Als de arts vermoedt dat u een slaapapneu hebt, zal hij u doorverwijzen naar een gespecialiseerd centrum met een slaaplaboratorium. Slaapspecialisten zullen daar verder op uw probleem ingaan en zullen u vragen om een nacht door te brengen in het centrum.

In het slaaplaboratorium ondergaat u een slaaponderzoek of polysomnografie. Tijdens dit onderzoek bestudeert de slaaparts uw slaapstructuur en uw manier van ademen 's nachts. Dergelijk onderzoek zal niet alleen aantonen of u aan slaapapneu lijdt, maar ook hoe ernstig het probleem is en welk type slaapapneu u hebt.

Welke therapeutische mogelijkheden hebt u?

Eerst moeten de randvoorwaarden voor een gezonde slaap worden verbeterd. Dat betekent een regelmatig dag- en nachtritme, afzien van alcoholgebruik  in de avonduren, slaapmiddelen.

Omdat veel patiënten te zwaar zijn, leidt gewichtsverlies in de meeste gevallen al tot een aanzienlijke verbetering.

Snurken en een lichte vorm van slaapapneu kunnen behandeld worden door een ingreep aan de keel onder lokale verdoving (somnoplastie), volledige verdoving (uvulopalato pharyngoplastie) of een mondstukje (orodental appliance).

Wat de beste behandeling is, wordt beslist na overleg tussen de pneumoloog-slaaparts, de neus-keel-oorarts en de tandarts en na inzage van de polysomnografie, een grondig keelonderzoek en tand- en kaakonderzoek.

Een ernstig slaapapneusyndroom wordt behandeld met nCPAP-therapie (nasal continuous positive airway pressure, letterlijk vertaald: continu positieve druk in de luchtwegen). De bedoeling van de nCPAP-therapie is om de luchtwegen gedurende de volledige nacht open te houden. Het nCPAP-apparaat zorgt voor overdruk tijdens het ademen, hierdoor wordt belemmerd dat de keelwand tijdens de inademing samenvalt. Het CPAP-toestel kan op je nachtkastje geplaatst worden.

Orodental appliance

Uvulopalato-pharyngoplastie: bij een uvulopalato-pharyngoplastie worden de amandelen, de huig en het overtollige zachte verhemelte weggenomen. Tekening 1 toont deze situatie: de gedeelten tussen de stippellijnen worden weggenomen. Tekening 4 toont de situatie na de ingreep. 

• Print
• Stuur door