Kindercardiologie
Open ductus van Botalli
Inleiding
Om te begrijpen wat er bij uw kind fout loopt, is het belangrijk dat u de normale bouw en werking van het hart kent. Eenmaal u weet hoe het hart normaal werkt, zal u de afwijking bij uw kind en de gevolgen ervan beter verstaan.
Definitie. Wat is een open ductus van Botalli?
De ductus van Botalli (ook wel de ductus arteriosus genoemd) is een bloedvat dat voorkomt bij alle pasgeboren kinderen. Het zorgt ervoor dat het bloed dat uit het rechter hart naar de longen gepompt wordt, afgeleid wordt naar de grote lichaamsslagader.
De longen hebben immers voor de geboorte slechts een kleine hoeveelheid bloed nodig aangezien het kind dan nog niet ademt. Kort na de geboorte (uren tot dagen) is deze ductus geprogrammeerd om te sluiten. De longen gaan immers volledig openstaan bij de eerste schreeuw en vullen zich met lucht. Ze zijn nu klaar om hun functie op te nemen en het lichaam te voorzien van de nodige zuurstof.
de open ductus van Botalli
Wanneer de ductus sluit loopt het bloed van de rechter kamer naar de longen en niet langer naar de lichaamsslagader of aorta. Indien dit systeem faalt, spreekt men van een 'open ductus van Botalli'.
Incidentie. Hoe frequent is deze aandoening?
Wanneer we de aangeboren hartafwijkingen op een rijtje zetten, dan komt de open ductus op de zesde plaats.
Het komt meer voor bij vroeggeborenen omdat bij hen het systeem nog niet volgroeid is.
Ook op grote hoogte ziet men deze aandoening frequenter optreden aangezien de hoeveelheid zuurstof in de lucht een belangrijke rol speelt in het doen sluiten van de ductus.
Vroeger zag men de aandoening meer omwille van de Rubella infecties (Rubella = rode hond) kort voor de geboorte. Gelukkig is door een afdoende vaccinatiecampagne deze aandoening fel teruggedrongen.
Effecten. Wat gebeurt er nu juist?
Zoals bij elke ziekte is er ook hier sprake van een spectrum. Dit wil zeggen dat er aan de ene kant van het spectrum patiënten voorkomen die bijna geen symptomen vertonen, terwijl er aan het andere einde patiënten voorkomen met de meest ernstige symptomen.
We weten dat de weerstand van de bloedvaten in de long na de geboorte lager is dan deze in de andere bloedvaten in het lichaam. Wanneer het bloed in de grote lichaamsslagader nu de keuze heeft om ofwel de ene of de andere kant op te stromen, zal het de weg van de minste weerstand opzoeken. In dit geval zal het naar de longen stromen.
De longen worden overspoeld door een hoeveelheid bloed die ze in feite niet kunnen verdragen. Hun functie zal erop achteruitgaan en dus zal de patiënt moeilijkheden vertonen met de ademhaling en kortademig zijn. Ook het hart wordt bij deze aandoening harder belast dan het gewoon is en zal vermoeid raken na zekere tijd.
De constante overbelasting zal de longen ertoe aanzetten om zich te verdedigen tegen deze grote bloedtoevoer door de druk in hun bloedvaten op te voeren. De longbloedvaten knijpen dicht om de druk te doen stijgen. Helaas is dit slecht voor de longen op lange termijn en zullen ze permanente beschadiging oplopen.
Verloop. Wat gebeurt er verder?
Veelal zal de ductus vanzelf gaan sluiten en zullen deze problemen zich niet voordoen. Maar hoe ouder het kind is op het ogenblik van de diagnose, des te minder kans is er op een spontane sluiting.
We zagen al dat de longen zichzelf zulln proberen beschermen tegen de hoge toevoer van bloed. e proberen die bloedstroom tegen te houden door het verhogen van de weerstand in hun bloedvaten. Aanvankelijk knijpen de longslagaders samen en kan het bloed er moeilijker langs. Maar vervolgens wordt het samenknijpen definitief gemaakt doordat de longslagaders geleidelijk dichtgroeien. Dit proces wordt door artsen 'pulmonale hypertensie' genoemd.
De eerste fase, het knijpen, is gunstig. Het bloed kan moeilijker door de longen, gaat dus makkelijker naar het lichaam en er ontstaat een meer evenwichtige situatie. De klachten die het kind had verdwijnen langzamerhand.
De tweede fase is ongunstig, want het proces is onomkeerbaar. Ook wanneer het niet meer nodig is, bijvoorbeeld omdat na een hartoperatie er geen extra bloed meer naar de longen kan, gaat het door. Uiteindelijk groeien de longslagaders vrijwel volledig dicht en kan het bloed er nauwelijks meer door, hetgeen tot de dood leidt door hartfalen of ritmestoomissen. Dit gebeurt meestal wanneer de patiënt 15 tot 30 jaar oud is.
Behandeling. Wat kan er zoal gedaan worden?
De eerste stap is bijna steeds het aanwenden van medicatie. Bij de pasgeborene zal men beginnen met indomethacine (een stof die veel wegheeft van aspirine). Indomethacine zal de ductus ertoe aanzetten zich te sluiten.
Wanneer dit echter niet werkt, dan kan men overgaan tot een operatie of een catheterisatie.
De catheterisatie gaat als volgt. Na een prik in de lies zal de arts een catheter opschuiven tot aan de ductus en er een soort spiraaltje achterlaten die de ductus zal afsluiten. U kan hierover meer lezen in de tekst over hartcatheterisatie.
De operatie om de ductus te sluiten is geen open hartoperatie en draagt geen groot risico. De chirurg zoekt de ductus op en bindt hem af. Over het algemeen verloop van een operatie leest u meer in de tekst over de hartoperatie.
Complicaties
Wanneer een open ductus niet wordt behandeld, zal er een onomkeerbare schade van de longbloedvaten optreden. Hierdoor bereiken de meeste patiënten rond hun dertigste het stadium van hart- en longfalen waardoor ze uiteindelijk zullen overlijden. Er bestaat ook een kans op infectie van het bloedvat wat op zich ook levensbedreigend kan zijn.
Print
Stuur door
