UZ Leuven

Inleiding

Om de Fontan operatie te begrijpen, is het belangrijk dat u de normale bouw en werking van het hart kent. Eenmaal u weet hoe het hart normaal werkt, zal u de afwijking bij uw kind en de ingreep die men plant beter verstaan.

Waarom een Fontan operatie?

Waarom hebben sommige kinderen een Fontan operatie nodig? Sommige kinderen met een hartafwijking hebben een blauwe kleur (cyanose) omdat ergens in hun bloedsomloop hun zuurstofrijke (rode) bloed vermengd wordt met hun zuurstofarme (blauwe) bloed. Zulke kinderen hebben een ernstige hartafwijking waardoor hun kleine en grote bloedsomloop niet onafhankelijk van elkaar kunnen werken.

 

blauwe verkleuring van het kind

Hartafwijkingen waarvoor Fontan ciculatie nodig is.

- Kleine tricuspiedklep

- Kleine pulmonaalklep met beschadigde rechter kamer

- Klein linker hart syndroom

- 'Double inlet' linker kamer

- 'Double outlet' rechter kamer

Ideaal voor deze gevallen is een operatie die de beide harten van elkaar scheidt en de grote en kleine bloedsomloop onafhankelijk van elkaar doet werken. Dit is helaas onmogelijk bij deze afwijkingen.

Het doel van de Fontan operatie is om de zuustofgraad van het bloed zo hoog mogelijk te krijgen terwijl slechts een van beide kamers het bloed rondpompt. Men probeert dan om het zuurstofarme bloed zoveel mogelijk naar de longen te sturen en het zuurstorijke bloed naar het lichaam.

Wanneer ingrijpen?

De operatie heeft het meeste kans op slagen wanneer er een goede kamer aanwezig is om het bloed rond te pompen, wanneer er geen lekkende klep is en wanneer de longen nog in een goede toestand zijn.

Vele kinderen die een Fontan operatie krijgen, hebben wellicht al ingrepen achter de rug, of op zijn minst al een hartcatheterisatie. Voor de kindercardiologen en hartchirurgen beslissen van over te gaan tot een Fontan ingreep, moeten ze eerst een goed zicht hebben op de afwijking en de toestand van hart en longen. Hiervoor is meestal een catheterisatie nodig.

Het is zeer belangrijk om te beseffen dat de Fontan operatie geen genezing betekent, en dat de kinderen na deze ingreep langdurige nacontroles moeten krijgen.

De operatie zelf

De praktische zaken over de opname op de afdeling en de hartoperaties in het algemeen kan u lezen in de teksten: opname en operatie.

Er zijn verschillende manieren om een Fontan circulatie of bloedsomloop te bekomen.

1. De extracardiale Fontan

Bij deze ingreep zal men het bloed dat terugkomt uit het lichaam rechtstreeks laten uitmonden in de longslagaders zonder het rechter hart te passeren. Het bloed loopt dus van het lichaam naar de longen. Wanneer het in de longen de nodige zuurstof heeft opgenomen, zal het naar het linker hart stromen. Eenmaal het aangekomen is in de linker kamer, loopt het door een opening naar het rechter hart. De rechter kamer pompt het bloed dan voor het grootste deel naar het lichaam en voor een klein deel terug naar de longen. Op die manier zal de zuurstofconcentratie in het bloed dat naar het lichaam stroomt het hoogste zijn.

 

2. De totale cavo-pulmonaire connectie

Het bloed dat terugkomt uit het lichaam wordt zoveel mogelijk naar de longslagaders geleid. Het bloed dat uit het onderste deel van het lichaam komt, wordt via de rechter voorkamer naar de longslagader geleid. Hiervoor wordt in de voorkamer een stuk stof ingebracht dat de chirurgen een 'patch' noemen. Wanneer het bloed door de longen gepasseerd is en de nodige zuurstof heeft opgenomen, stroomt het naar het linker hart. Het zal dan door de voorkamer, de kamer en de lichaamsslagader naar het lichaam stromen.

 

3. De atriopulmonaire connectie

Deze ingreep wordt nu nog maar zelden uitgevoerd. Het bloed dat terugstroomt uit het lichaam wordt nu opgevangen in de rechter voorkamer en van daar naar de longslagaders gevoerd. De rechter kamer wordt niet ingeschakeld in de bloedstroom en de klep van de rechter kamer naar de longslagader wordt gesloten. Wanneer het bloed in de longen de nodige zuurstof heeft opgenomen, stroomt het naar het linker hart. Het zal dan van de linker voorkamer naar de kamer lopen.  De linker kamer zal het bloed dan wegpompen naar de rest van het lichaam.

 

Leven met een Fontan circulatie

Na de ingreep zal uw kind naar de intensieve zorgen afdeling gaan en van daaruit naar de kamer in het kinderziekenhuis. Na een paar dagen zal de kindercardioloog beslissen dat u naar huis mag gaan. En wat moet u dan?

U moet weten dat uw kind na de ingreep een betere algemene toestand zal hebben dan ervoor. Wel zal u een paar punten in het achterhoofd moeten houden. De eerste weken na de ingreep zal u regelmatig op controle moeten komen op de afdeling kindercardiologie.

Uw kind zal ook verschillende medicaties moeten innemen,waarvan sommige langzaam kunnen afgebouwd worden terwijl andere zelfs levenslang moeten genomen worden. Daarover kan u meer lezen in de tekst over medicaties.

Ook de voeding van uw kind zal aangepast worden. Het moet een voeding zijn met een hoog calorisch gehalte, dit wil zeggen dat ze een hoge voedingswaarde heeft. Hierover zal u meer uitleg krijgen van de kindercardioloog of de dietiste.

Na een paar dagen zal uw kind reeds normale inspanningen kunnen doen. En na een paar weken zal het rustige spoten kunnen doen. U moet weten dat rustige sporten goed zijn voor uw kind, maar dat het zich niet mag overbelasten. U vraagt best uitleg aan de kindercardioloog hierover.

• Print
• Stuur door