Wertheim-Meigs-operatie
Voor de wertheimoperatie
Voor de opname
Voor de operatie is bij u een 'onderzoek onder narcose' gebeurd. Hierbij heeft de gynaecoloog u zo nodig samen met de radiotherapeut onderzocht om te bepalen hoe uitgebreid uw aandoening is en welk stadium ze heeft bereikt.Tegelijkertijd wordt met een klein buisje gekeken in de urineblaas. Soms worden ook via een kijkoperatie(laparoscopie)enkele lymfeklieren weggenomen. Uiteindelijk hebben de gynaecoloog en de radiotherapeut samen besloten dat een operatie voor u de beste behandeling is.
De opname
De dag voor de operatie wordt u opgenomen op de verpleegafdeling Gynaecologische Oncologie. Dit is het moment om al uw vragen en onzekerheden met betrekking tot de operatie en haar gevolgen te bespreken met de verpleegkundige en de arts. U kunt dan kennis maken met de sociaal werkster, die u zal begeleiden bij de verwerking van uw ziekte en u zal bijstaan bij het oplossen van praktische problemen tijdens en na de behandeling. Wij raden ook een gesprek met een psychologe aan.
Bezoek van de anesthesist
In de loop van de namiddag of de avond zal de anesthesist bij u langskomen tenzij u al voor de operatie bij hem/haar op raadpleging was. De operatie vindt plaats onder algemene narcose (volledige verdoving). U kunt met al uw vragen over de verdoving bij de anesthesist terecht.
Verpleegkundige voorbereidingen
De verpleegkundige zal u enkele vragen stellen in verband met mogelijke vorige ziekenhuisopnames. U krijgt een onthaalbrochure met praktische informatie over de afdeling. In de loop van de namiddag zal de verpleegkundige u voorbereiden op de operatie. Ze start met een bloedafname. U krijgt ook een darmspoeling om de darmen te reinigen. Dit is nodig voor een zo vlot mogelijk verloop van de ingreep. Uw beenmaten worden genomen voor de steunkousen die u moet dragen. De avond voor de ingreep krijgt u een onderhuidse inspuiting Clexane ® om de vorming van bloedklontertjes te voorkomen. Men zal u vragen om eventueel nagellak te verwijderen en geen make-up aan te brengen de dag van de operatie. Vanaf middernacht dient u nuchter te blijven. U mag dan niet meer eten, drinken of roken.
Tijdens de operatie
Op de afdeling
De dag van de operatie wordt u tijdig gewekt door de verpleegkundige. Zij zal u vragen uw ochtendtoilet te maken, een operatiehemd en uw steunkousen aan te trekken. De verpleegkundige zal een identificatiebandje rond uw pols aanbrengen. Een katheter wordt geplaatst om medicatie in vloeibare vorm in een ader binnen te brengen. Via dit infuus zullen antibiotica toegediend worden vlak voor men u naar de operatiezaal brengt, dit om infecties te voorkomen. U krijgt een rustgevende medicatie die door de anesthesist is voorgeschreven.
In de operatiezaal
Meestal wordt bij de operatie de baarmoeder verwijderd samen met een stukje van het bovenste deel van de schede en een deel van het omringende steunweefsel. De eierstokken en de eileiders worden alleen verwijderd als het nodig is.Vraag hierover eventueel meer uitleg aan uw arts. Ook worden er lymfeklieren uit het bekken verwijderd, omdat kankercellen zich hier kunnen genesteld hebben. Op de plaats waar de baarmoedermond werd verwijderd, wordt de vagina aan de bovenkant dichtgehecht. De werkelijke duur van de operatie varieert van drie tot vijf uur. Daar komt nog ongeveer een half uur voorbereidingstijd bij die de anesthesist nodig heeft voor de verdoving.
Na de wertheimoperatie
U wordt wakker na de narcose op het moment dat de gynaecoloog klaar is met de operatie. Zodra u wakker wordt, gaat u eerst naar de ontwaakruimte. In de loop van de dag (of nacht) wordt u naar de afdeling teruggebracht. U kunt zich suf en misselijk voelen en u kunt pijn hebben. Om de pijn te bestrijden, krijgt u via het infuus pijnmedicatie toegediend. Tegen de misselijkheid kunt u medicatie krijgen.
Naast uw bed staat een standaard waaraan één of meerdere zakken met vloeistof of bloed hangen. Soms hebt u zowel een infuus in de arm als in de hals. Dit is wat ongemakkelijk voor u maar het is nodig om de bloeddruk op peil te houden en extra vocht toe te dienen omdat u een viertal dagen na de operatie niet mag drinken of eten.
De arts zal met een stethoscoop naar uw darmen luisteren. Zodra uw darmen weer hun werk doen, kunt u voorzichtig starten met drinken en vervolgens een lichte maaltijd gebruiken. Met uw eventueel bestaand dieet wordt rekening gehouden. Soms hebt u twee buisjes die in het liesgebied zitten. Deze redons zijn noodzakelijk om het lymfevocht tijdelijk af te voeren omdat bij de operatie lymfeklieren uit de liezen zijn verwijderd. Ze blijven minimaal vijf dagen zitten. Als de hoeveelheid vocht, die via deze redons afloopt, voldoende vermindert, zullen ze in overleg met de arts door de verpleegkundige worden verwijderd.
Er zit ook een slangetje midden op de onderbuik. Dit slangetje is verbonden met uw blaas en dient om de urine te laten aflopen.We noemen dit een suprapubische katheter of cystofix. Daarnaast hebt u ook een blaassonde, die minstens zeven dagen blijft zitten. Het is zeer belangrijk dat uw blaas niet overvol geraakt. Daarom vragen wij u meestal om vanaf de zesde dag een beperkte hoeveelheid te drinken maar geen koffie, thee, cola en alcohol. Deze dranken kunnen de urineproductie plots verhogen.
Er wordt ook nagegaan hoeveel urine u produceert.We leggen u uit wanneer u het best probeert te plassen. Het is zeer belangrijk dat u deze instructies strikt volgt. Op regelmatige tijdstippen controleren wij of er niet te veel urine in uw blaas achterblijft. Dit gebeurt door het laten aflopen van de urine via de cystofix. Zodra alles in orde is, zal de cystofix verwijderd worden. Het gaatje in de buik sluit zich vanzelf, zodat u niet bang hoeft te zijn voor urinelekkage door de buik. Als urineren niet onmiddellijk lukt, is dat niet erg. Bij sommige personen heeft dit wat meer tijd nodig. De blaas wordt dan op afgesproken tijden geledigd door de cystofix open te zetten totdat het u wel lukt om te urineren. Ook het aandranggevoel komt geleidelijk en bijna helemaal terug.
Ongeveer drie weken na de ingreep kunnen uw hechtingen worden verwijderd; het draadje in de wonde is volledig verteerbaar. Vanaf de avond voor de operatie tot drie weken na ontslag zult u dagelijks een onderhuidse inspuiting krijgen om de vorming van bloedklontertjes te voorkomen. Ook zult u gedurende de hele opnameduur steunkousen dienen te dragen.
Duur van de opname
De totale duur voor een wertheimoperatie, van opname tot ontslag, is gemiddeld tien tot veertien dagen. De uiteindelijke duur is afhankelijk van uw toestand en of u wel/niet kunt urineren.
Het resultaat
Ongeveer een tiental dagen na de operatie zal de gynaecoloog het resultaat krijgen van het microscopisch onderzoek van het verwijderde weefsel. Dit microscopisch onderzoek is noodzakelijk om te bepalen of u met de operatie voldoende bent behandeld. In sommige gevallen zal het noodzakelijk zijn de operatie te laten volgen door bestraling of chemotherapie. De arts zal dit resultaat en de eventuele gevolgen ervan zo snel mogelijk met u bespreken.
Gevolgen van de Wertheimeroperatie
Een uitgebreide operatie als deze vergt heel veel recuperatietijd, zowel psychisch als lichamelijk. Meestal voelt men zich na de ingreep nog wekenlang of zelfs maandenlang slap en moe. Het is best om geleidelijk te proberen hoeveel het lichaam aankan. De eerste maand moet u het tillen van zware lasten vermijden en dient u het werk in huis te beperken tot lichte karweitjes. Als het huishouden in het gedrang komt, kan de sociaal werkster van de afdeling informatie over gezinshulp geven en indien nodig deze voor u aanvragen. U dient dit al bij uw opname te melden aan de verpleegkundige.
Buitenshuis werken is meestal pas na zes weken weer mogelijk.
Voor vrouwen die nog niet in de overgang waren, betekent de verwijdering van de baarmoeder dat er een einde komt aan de menstruatie. Als de eierstokken niet verwijderd werden, zal er verder voor u niets veranderen omdat de hormoonproductie normaal blijft. Alleen na het verwijderen van de eierstokken voor de overgang wordt de productie van bepaalde hormonen stilgelegd. U komt dus abrupt in de overgang (menopauze). Net als de natuurlijke overgang kan dit verschijnselen als opvliegingen, overmatige transpiratie, wisselend warm en koud hebben, veroorzaken.
Het plots wegvallen van de hormoonproductie kan worden opgevangen met een hormoonvervangende medicatie. Deze medicatie zal indien nodig gestart worden bij uw onslag. Meestal kunt u de eerste vier weken na de operatie nog wat onregelmatig bloedverlies hebben uit de schede.
Seksualiteit
Op seksueel gebied heeft de behandeling van baarmoederhalskanker gevolgen die van vrouw tot vrouw verschillen. Geslachtsgemeenschap is mogelijk vanaf ongeveer vier weken na de operatie; dan is doorgaans de inwendige wonde genezen.
U moet rekening houden met een paar mogelijke veranderingen. Na de operatie is de schede ietwat ingekort. Dit betekent niet dat u geen geslachtsgemeenschap meer kunt hebben. Bij vrouwen die bestraald zijn, kan een vernauwing van de schede optreden. Als dit problemen oplevert bij de geslachtsgemeenschap, bespreek dit dan met uw arts.
Er is geen reden om geen geslachtsgemeenschap te hebben tijdens de bestralingsperiode. Vaak wordt dit zelfs aangeraden om het samengroeien van de schede te voorkomen.
Het is ook mogelijk om met behulp van speciale staafjes, die u zelf kunt inbrengen, de schede wat open te rekken. Na de behandeling kan de beleving van de seksualiteit veranderd zijn; sommige vrouwen doen er langer over om seksueel opgewonden te raken. Na enige tijd is men doorgaans gewend aan de nieuwe situatie en voelt deze weer vertrouwd aan.
