Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

Een ontsteking ter hoogte van de mondslijmvliezen wordt stomatitis genoemd. Mucositis is een verzamelwoord voor een ontsteking van de slijmvliezen ter hoogte van de mond, slokdarm en de darmen.

Enkele raadgevingen

Tanden poetsen

Poets uw tanden minstens tweemaal per dag, en liefst na elke maaltijd en voor het slapengaan.
Gebruik een zachte of medium tandenborstel.
Als uw arts geen mondspoelingen heeft voorgeschreven, mag u een klassieke tandpasta met fluor gebruiken.
Als u mondspoelingen moet doen, dan gebruikt u best tandpasta zonder NLS (natriumlaurylsulfaat), bijvoorbeeld Sensodyne®F-gel, Zendium® of Meridol®.
Vervang uw tandenborstel minstens om de twee maanden.
Spoel na het poetsen uw tandenborstel grondig met lauw water en bewaar hem droog.
Een elektrische tandenborstel moet zeer voorzichtig gebruikt worden. Ook hier is aandacht voor hygiëne van de borstelkop belangrijk.
Tussen de tanden kunt u de tandplak verwijderen door eenmaal per dag gebruik te maken van tandzijde. Gebruik liever geen tandenstokers, die kunnen uw tandvlees beschadigen.

Mondspoeling

Door de therapie kunt u vatbaarder worden voor infecties en daarom kan de arts u bijkomende mondspoelingen voorschrijven. Mondspoelingen op basis van chloorhexidine (bijvoorbeeld Perio-Aid®) hebben een antibacteriële werking. Het gebruik van een mondspoeling vervangt in geen geval het tandenpoetsen.
Poets altijd eerst uw tanden.
Neem 10 ml Perio-Aid®, dit mag eventueel verdund worden in 10 ml water vlak voor gebruik.
Spoel minstens 1 minuut, eventueel opgesplitst in driemaal 20 seconden.
Tweemaal spoelen per dag is voldoende, omdat het actief product 8 tot 12 uur blijft nawerken.

Tandprothese

Reinig de prothese minstens eenmaal per dag.
Spoel uw prothese na iedere maaltijd af onder stromend water.
Neem de prothese enkele uren per dag uit uw mond om uw slijmvlies wat rust te geven. Bij ontsteking of aftvorming van het mondslijmvlies laat u de prothese uit en raadpleegt u de arts.
Laat ‘s nachts en bij een pijnlijke mond de prothese uit.
Bewaar uw prothese droog en reinig ze voor u ze weer in uw mond plaatst.
Tijdens periodes waarin uw arts het gebruik van een mondspoeling adviseert, borstelt u de prothese eerst met een chloorhexidine-oplossing (Perio-Aid®) voor u ze in uw mond brengt.

Mondinspectie

Bekijk af en toe uw mond in de spiegel, eventueel met een lampje.

Kijk naar uw lippen, tong, de binnenzijde van de wangen, onder de tong en

naar het verhemelte.

Bij droge lippen of wanneer de lippen gebarsten zijn, kunt u ze dun insmeren

met een cacaoboterstift of met lippenzalf uit een tube.

Bij een droge mond kunt u de speekselklieren stimuleren door een suikervrij

zuurtje of kauwgom (met Xylitol) te nemen of kunstspeeksel te gebruiken

(Orale-Balance bijvoorbeeld).

Algemene raadgevingen

Vermijd, indien mogelijk, alcohol en andere irriterende voedingsstoffen zoals te warme, te fel gekruide of te zure spijzen.
Vermijd citrusfruit zoals sinaasappel, pompelmoes, kiwi, citroen, mandarijn. Dit fruit kan te prikkelend zijn.
Let op met zoete en zure voedingsmiddelen of dranken omdat bij een droge mond het risico op tandbederf groter is.
Melk, ijs, banaan, zacht rijp fruit en yoghurt kunt u over het algemeen wel goed verdragen.

Raadpleeg uw (huis-)arts of (thuis-)verpleegkundige

Wanneer u veranderingen waarneemt in uw mondslijmvlies: blaasjes, weertjes, droge mond, witte stipjes in uw mond (tong, wangslijmvliezen). Dit laatste zou kunnen wijzen op een schimmelinfectie.
Wanneer u pijn hebt in uw mond of keel. Uw arts kan u een mucositis- of stomatitiscocktail voorschrijven om uw mond of keel te verzachten.
Wanneer u nog moeilijk kunt eten en op korte tijd veel gewicht verliest.
Wanneer u koorts hebt. Dit zou kunnen wijzen op een bijkomende infectie in uw mond.

Duur

Een aantasting van het mondslijmvlies begint meestal vijf tot zeven dagen na toediening van de therapie. De slijmvliezen worden bleek en droog. Vaak krijgt u een branderig gevoel in de mond, en uw tong kan droog aanvoelen. Dit evolueert soms verder naar een ernstige ontsteking met pijnlijke zweertjes in de mond. Omdat de smaakcellen worden aangetast, gaat dit meestal gepaard met smaakveranderingen.
Herstel van de slijmvliezen begint na twee á drie weken. Een goede dagelijkse mondhygiëne is dus zeer belangrijk om problemen van het mondslijmvlies te voorkomen. Daarnaast zijn de voedingstoestand (of u goed en voldoende gevarieerd kunt eten), de dosis van de geneesmiddelen die u krijgt en andere factoren mee bepalend voor de ernst van de stomatitis die kan optreden.

Voor bijkomende informatie over goede mondzorg kunt u terecht bij uw tandarts, uw arts of verpleegkundige.

Bij een controlebezoek aan uw tandarts moet u zeker vermelden dat u chemotherapie of andere celremmende geneesmiddelen krijgt. Er gebeurt best een nazicht vóór het opstarten van de behandeling (tijdens de behandeling vinden er best geen ingrepen plaats).